Treoir do Thiománaithe maidir le “Ceamaraí Deaise” a Úsáid

Mar thoradh ar cé chomh hinacmhainne agus chomh maith agus atá siad anois, tá méadú tagtha le blianta beaga anuas ar an úsáid a bhaintear as córais teilifíse ciorcaid iata (TCI) atá suite ar an deais, ar a dtugtar Ceamaraí Deaise. I measc cúiseanna eile, bíonn Ceamaraí Deaise á suiteáil i bhfeithiclí ar mhaithe le hábhair imní shlándála pearsanta a mhaolú agus ar mhaithe le dliteanas a bhunú i gcás timpiste. Sa lá atá inniu ann, bíonn cuideachtaí árachais ag tairiscint lascainí ar pholasaithe do thiománaithe a cheannaíonn Ceamara Deaise (is cuma cé acu is amhlaidh nó nach amhlaidh go suiteálann nó go n-úsáideann siad é). Is féidir Ceamaraí Deaise a bheith dírithe amach ón bhfeithicil amháin agus iad a úsáid chun físeán a thaifeadadh den bhóthar romhainn. Mar an gcéanna, tá cineálacha ceamaraí ann lena dtaifeadtar fuaim agus físeán araon agus an taobh istigh den fheithicil agus an bóthar taobh amuigh di araon. Is léir, áfach, go bhféadfadh impleachtaí cosanta sonraí teacht chun cinn i gcás go dtaifeadtar físeán agus/nó fuaim de dhaoine aonair agus iad i bhfeithicil (i dtacsaí nó i mbus, de ghnáth) nó i gcás go dtaifeadtar físeán d’úsáideoir bóithre le Ceamara Deaise atá dírithe amach. Tá sé tábhachtach, mar sin, go dtuigeann tiománaithe a bhfuil Ceamara Deaise suiteáilte acu na hoibleagáidí atá orthu faoin reachtaíocht cosanta sonraí.

Stádas Oibreoir an Cheamara Deaise

I reachtaíocht cosanta sonraí an Aontais Eorpaigh, is mar “rialaitheoirí sonraí” nó mar “phróiseálaithe sonraí” a aithnítear iad sin a bhailíonn agus a phróiseálann faisnéis phearsanta de chuid daoine aonair (lena n-áirítear íomhánna agus taifeadtaí fuaime de dhaoine). Próiseálann cuid mhór dínn an fhaisnéis phearsanta de chuid ár dteaghlaigh agus ár gcairde ar a lán bealaí difriúla gach lá, ar ndóigh. Leis an reachtaíocht, áfach, díolmhaítear an cineál próiseála sin faoi rud ar a dtugtar an “díolúine tís”. Tá gnáthchiall leis sin.

Mar sin féin, leagtar amach go soiléir sa chásdlí ón gCúirt is airde san Aontas Eorpach nach mór an díolúine tís a fhorléiriú go cúng.

Tháinig an Chúirt Bhreithiúnais ar an tuairim seo a leanas sa bhreithiúnas uaithi i gcás Rynes vs Urad (2014):

“A mhéid a chumhdaíonn físfhaireachas spás poiblí, fiú amháin i gcás go gcumhdaíonn sé go páirteach é, agus atá sé dírithe dá réir sin amach ó shuíomh príobháideach an duine a phróiseálann na sonraí ar an mbealach sin, ní féidir féachaint air mar ghníomhaíocht ar gníomhaíocht ‘de chineál pearsanta nó de chineál tís’ amháin í chun críocha an dara fleasc d’Airteagal 3(2) de Threoir 95/46.”

Cé gur le córas seasta TCI a bhain an cás sin, bhí impleachtaí soiléire aige d’úsáideoirí Ceamaraí Deaise a thaifeadann píosa scannáin físe agus/nó fuaime taobh istigh agus taobh amuigh dá bhfeithiclí.

Rialaitheoir Sonraí

Má tá Ceamara Deaise in úsáid agat, is dóigh go mbeidh tú i do rialaitheoir sonraí chun críocha na reachtaíochta cosanta sonraí. Dá bhrí sin, ba cheart duit aird chuí a thabhairt ar na freagrachtaí dlíthiúla a d’fhéadfadh a bheith á nglacadh agat. Ceanglaítear ar rialaitheoirí sonraí an reachtaíocht a chomhlíonadh agus sonraí a phróiseáil de réir na bprionsabal um chosaint sonraí.

Is iad seo a leanas roinnt de na príomhphointí atá le breithniú:

  • Ní mór sonraí pearsanta a phróiseáil ar bhealach trédhearcach. Cruthaíonn gníomhaíocht Ceamaraí Deaise roinnt dúshlán ó thaobh an dlí um chosaint sonraí de toisc go gceanglaítear le dlí an Aontais Eorpaigh (an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) ar rialaitheoir raon iomlán faisnéise a thabhairt d’aon duine a bhfuil a s(h)onraí á mbailiú. Ar an gcéad ásc, ba cheart comhartha nó greamán atá infheicthe go soiléir a bheith ar an bhfeithicil agus/nó taobh istigh di, de réir mar is infheidhme, chun a léiriú go bhfuil scannánaíocht á déanamh. Ba cheart duit bileog beartais a ullmhú, ina leagfar amach do shonraí teagmhála, an bonn ar a bhfuil íomhánna agus fuaim de dhaoine eile á mbailiú agat, na cuspóirí ar chucu atá na sonraí á n-úsáid agus cá fhad a choinneoidh tú na sonraí (léigh Airteagail 12 agus 13 den Rialachán Ginearálta anseo). Ba cheart duit an bhileog beartais a chur ar fáil ansin d’aon duine a iarrfaidh tuilleadh faisnéise. Féadfaidh tú an fhaisnéis sin a sholáthar ó bhéal freisin. I gcás timpiste, ba cheart duit an páirtí eile a chur ar an eolas gur thaifead tú píosa scannáin den timpiste.
  • Níor cheart sonraí pearsanta a choinneáil ach amháin a fhad a bheidh siad riachtanach agus chun an chuspóra ar chuige a bailíodh iad. Beidh ort smaoineamh faoi cá fhad a choinneoidh tú an píosa scannáin. D’fhéadfadh go mbeadh píosa scannáin de thimpiste ag teastáil d’éileamh nó d’imscrúdú agus féadfar é a choinneáil chun an chuspóra sin. Níor cheart aon phíosa scannáin eile a choinneáil go buan agus ba cheart é a scriosadh go rialta.
  • Ní mór sonraí pearsanta a choinneáil in áit shlán. Bí ar an eolas faoi cé hiad na daoine a bhfuil rochtain acu ar do cheamara agus ar aon ghléasanna stórála seachtracha agus cuir teorainn leis an líon daoine a bhfuil rochtain den sórt sin acu.
  • Tá sé de cheart ag daoine rochtain a fháil ar a sonraí. Más eol do dhuine go bhfuil taifeadadh agat de/di, tá sé de cheart aige/aici rochtain a fháil ar na sonraí sin. Ba cheart duit bheith in ann cóip dá sonraí a thabhairt, laistigh de mhí amháin, d’aon duine a iarrfaidh í. Níor cheart duit sonraí de chuid daoine eile a chomhroinnt agus d’fhéadfadh gur ghá na sonraí sin a bhaint den phíosa scannáin.

Féach an treoir ón gCoimisiún um Chosaint Sonraí maidir leis na freagrachtaí atá ar Rialaitheoirí Sonraí.

 
Píosa Scannáin a Fhoilsiú
 
Má tá Ceamara Deaise in úsáid agat chun críocha slándála nó dliteanais timpiste, ba cheart duit a thuiscint gur gníomhaíocht próiseála eile é píosa scannáin a fhoilsiú, mar shampla ar ardáin mheán sóisialta, agus go ngabhann leis sin an baol go sárófaí cearta príobháideachta na ndaoine aonair atá sa phíosa scannáin sin agus an reachtaíocht cosanta sonraí.
Féadfar údar a thabhairt le sonraí pearsanta a fhoilsiú chun críocha iriseoireachta in imthosca áirithe. Ní mór é sin a chothromú go cúramach, áfach, le cearta príobháideachta na ndaoine aonair lena mbaineann.
 
 
Píosa Scannáin ó Cheamara Deaise a Chomhroinnt
 
Féadfaidh an Garda Síochána iarraidh ort cóip de phíosa scannáin ó Cheamara Deaise a sholáthar le linn dó coir a imscrúdú. Faoi alt 41 den Acht um Chosaint Sonraí, 2018, is ceadmhach sonraí pearsanta, lena n-áirítear píosa scannáin ó Cheamara Deaise, a sholáthar d’údaráis Forfheidhmithe Dlí. Ba cheart don údarás iomchuí Forfheidhmithe Dlí bheith in ann a thaispeáint go bhfuil an píosa scannáin riachtanach le haghaidh cion coiriúil a imscrúdú nó a ionchúiseamh agus, nuair is féidir, ba cheart dó an píosa scannáin a iarraidh i scríbhinn.
 
Mar an gcéanna, d’fhéadfadh gur mhian leat píosa scannáin a chur faoi bhráid cuideachta árachais i gcás timpiste. Ní mór gur deimhin leat nach mbainfidh an tríú páirtí lena gcomhroinnfidh tú an píosa scannáin úsáid as ach amháin a mhéid a bheidh riachtanach agus a fhad a bheidh riachtanach agus go gcoinneoidh sé in áit shlán é.  
 
Má iarrann do chuideachta árachais píosa scannáin ó Cheamara Deaise ina léirítear timpiste a bhaineann le héileamh, is dóigh, a luaithe a gheobhaidh sí é, go n-éireoidh an chuideachta í féin ina rialaitheoir sonraí i leith an phíosa scannáin sin. Mar sin, ní mór don chuideachta a chinntiú go bpróiseálfar aon sonraí pearsanta atá sa phíosa scannáin ar bhealach a bheidh i gcomhréir leis an reachtaíocht cosanta sonraí.
 
Cuideachtaí Árachais agus Ceamaraí Deaise
 
Is eol don Choimisiún um Chosaint Sonraí go mbíonn cuideachtaí árachais áirithe ag tairiscint lascainí ar pholasaithe mótarárachais do thiománaithe a úsáideann Ceamaraí Deaise. Nuair a dhreasaítear úsáid an Cheamara Deaise ar an mbealach sin, taispeánann an tiománaí go bhfuil cuspóir soiléir roimh ré agus intinn shoiléir roimh ré aige/aici na sonraí pearsanta de chuid daoine eile a fháil agus a phróiseáil ar mhaithe le timpistí a thaifeadadh. Ní thiocfaidh an ghníomhaíocht sin faoi raon feidhme na díolúine pearsanta nó tís, toisc go bhfuil sé ar an intinn ag an tiománaí roimh ré sonraí pearsanta a fháil sa réimse poiblí. Is léiriú soiléir é sin freisin go bhfuil an tiománaí ag gníomhú mar rialaitheoir sonraí.
 
Má dhéanann tú socrú le d’árachóir lena gceanglaítear ort Ceamara Deaise a bheith agat nó a oibriú chun tairbhe a bhaint as lascaine, d’fhéadfadh go mbeadh d’árachóir ag gníomhú mar rialaitheoir sonraí comhpháirteach i leith aon sonraí pearsanta a thaifeadfaidh tú le Ceamara Deaise. D’fhéadfadh sé sin a bheith i gceist i gcás go mbaineann aon cheann de na nithe seo a leanas le do pholasaí árachais:
 

  • Ceanglaítear ort an ceamara a shuiteáil agus a úsáid;
  • Ceanglaítear ort píosa scannáin a sholáthar do d’árachóir ar iarraidh uaidh nó é a uaslódáil ar a shuíomh Gréasáin;
  • Déanann d’árachóir faireachán ar an dóigh a n-úsáideann tú an ceamara; agus/nó

Tugann d’árachóir treoir duit maidir leis an tsamhail ceamara nó feidhmchláir nach mór duit a úsáid.
 
I gcás go mbeidh dhá pháirtí ina rialaitheoirí comhpháirteacha sonraí pearsanta, ba cheart socrú a bheith i bhfeidhm ina leagtar amach go trédhearcach na freagrachtaí cosanta sonraí faoi seach atá orthu.
 
Sula ndéanfaidh tú socrú le d’árachóir maidir le Ceamara Deaise a úsáid, ba cheart duit iarraidh air forbhreathnú a thabhairt ar a pholasaithe maidir leis na sonraí pearsanta a thaifeadfaidh tú agus ar na freagrachtaí a bheidh air mar rialaitheoir sonraí.
 
Ról an Choimisiúin um Chosaint Sonraí
 
Láimhseálann an Coimisiún um Chosaint Sonraí gearáin ó dhaoine aonair a measann go bhféadfadh gur sáraíodh a gcearta cosanta sonraí. Fiosróidh an Coimisiún an cheist nuair a fhaigheann sé gearán ó dhuine aonair i ndáil le tiománaí a bhfuil Ceamara Deaise in úsáid aige/aici, mar shampla i gcás gur dhiúltaigh an tiománaí rochtain a thabhairt ar íomhánna nuair a iarradh iad nó i gcás gur dhiúltaigh an tiománaí faisnéis a thabhairt faoi cén fáth a bhfuil sonraí á mbailiú aige/aici. 
 
I gcás go sainaithneoidh an Coimisiún sáruithe ar an reachtaíocht cosanta sonraí in aon earnáil nó aon chás ar leith, beidh sé de chumhacht aige smachtbhannaí a fhorchur, lena n-áirítear mórfhíneálacha riaracháin a ghearradh.