Data Protection Commissioner
Data Protection Commissioner

Rochtain a Fháil ar Fhaisnéis Phearsanta

Conas is féidir liom a fháil amach cén fhaisnéis atá á choimeád ag comhlacht nó ag cuideachta orm?

Faoi alt 4 de na hAchtanna um Chosaint Sonraí, 1988 agus 2003, tá de cheart agat cóip a fháil d'aon fhaisnéis, léirmhínithe go soiléir, a bhaineann leat atá á choimeád ar ríomhaire nó ar chóras struchtúrtha láimhe comhdúcháin nó atá i gceist a chur ar chóras dá leithéid ag aon aonán nó eagraíocht. Níl agat le déanamh ach scríobh chuig an eagraíocht nó an aonán atá i gceist agus í a iarradh orthu.  Ní gá duit na hAchtanna um Chosaint Sonraí a lua nuair atá sé seo á dhéanamh agat ach ar a shon sin mholaimís duit é a dhéanamh chun a dheimhniú go dtuigfear d'iarratas agus go ndéanfar gníomhú air.
D'fhéadfadh d'iarratas a bheith mar seo a leanas:

A Chara ...
Is mian liom iarratas rochtana a dhéanamh faoi na hAchtanna um Chosaint Sonraí 1988 agus 2003 ar chóip d'aon fhaisnéis atá á choimeád agat fúm, ar ríomhaire nó i bhfoirm láimhe. Tá an t-iarratas seo á dhéanamh agam faoi alt 4 de na hAchtanna um Chosaint Sonraí.

Ba cheart duit aon sonraí breise a fhéadfadh a bheith riachtanach don eagraíocht chun do thaifead a aimsiú a thabhairt chomh maith e.g. uimhir chuntas custaiméara, uimhir fhoirne, nó uimhir PSP (má tá tú ag scríobh go heagraíocht earnála poiblí). Nuair atá cineálacha ar leith de thaifid á iarraidh agat, leithéid stair chreidmheasa nó taifid an Gharda, b'fhéidir go gcabhródh sé dá soláthrófá liosta de sheoltaí roimhe seo, liosta d'ainmneacha roimhe seo agus do dháta breithe.   D'fhéadfaí iarraidh ort táille a íoc ach ní féidir leis a bheith níos mó ná €6.35.

Chomh luath is atá d'iarratas déanta agat, agus aon táille chuí íoctha agat, caithfear an fhaisnéis a thabhairt duit laistigh de 40 lá (tugann formhór na n-eagraíochtaí freagra i bhfad níos luaithe ná sin).

An bhfuil aon eisceachtaí ann maidir leis an gceart rochtana?

Tá. Sonraíonn alt 4 agus 5 de na hAchtanna um Chosaint Sonraí líon beag cúinsí inar féidir teorainn a bheith le do cheart um thaifid phearsanta a fheiceáil. Tá sé seo riachtanach d'fhonn cothromaíocht a dheimhniú idir cearta an duine indibhidiúil, ar thaobh amháin, agus riachtanais thábhachtacha áirithe ag an sochaí shibhialta, ar an taobh eile. Mar shampla, níl an ceart ag amhrastach coiriúil an fhaisnéis atá á choimeád ag an nGarda Síochána air a fheiceáil, i gcás go gcuirfeadh sé sin bac ar imfhiosrú coiriúil.  Chomh maith céanna, níl cead agat cumarsáid idir dlíodóir agus a c(h)liant a fheiceáil, i gcás na cumarsáide sin a bheith faoi réir ag pribhléid dhlíthiúil i gcúirt.  Tá an ceart rochtana ar shonraí míochaine agus ar shonraí oibrithe sóisialta srianta chomh maith i gcúinsí an-teoranta ar leith, i gcás go gcuirfí isteach ar shláinte agus ar leas meabhrach an duine trí rochtain a fháil ar na sonraí sin. Cuirtear srian chomh maith le do cheart rochtain a fháil ar thorthaí scrúduithe agus ar fhaisnéis a bhaineann le daoine eile.

Cad a tharlaíonn má dhiúltaíonn eagraíocht freagairt do m'iarratas rochtana?

Mura ngéilleann eagraíocht d'iarratas bailí rochtana atá déanta agat, tá an rogha agat gearán a dhéanamh leis an gCoimisinéir Cosanta Sonraí.  Sula ndéanfaidh tú é sin moltar duit dul i dteagmháil leis an eagraíocht atá i gceist chun na cúinsí a bhunú agus lena a chur in iúl dóibh go bhfuil sé ar intinn agat gearán a dhéanamh leis an Oifig seo. Tá an fhéidearthacht ann go mbeidís i riocht leithscéal a ghabháil leat agus an fhadhb réiteach láithreach bonn.  Ón taithí atá againn tig leis seo oibriú go maith mar a luaithe is a ndéanaimidne  teagmháil le heagraíocht is minic a théann siad i mbun próisis fhoirmeálta agus is amhlaidh a chuireann sin moill ar réiteach do ghearáin.  Mura bhfuil tú sásta leis an bhfreagairt a thugann siad duit, nó mura dtugann siad freagra ort, ba chóir duit ag an bpointe sin gearán foirmeálta a dhéanamh leis an oifig seo.  Déanfaidh an Coimisinéir imfhiosrú ar an ábhar ar do shon agus déanfaidh deimhin de go ngéillfear do do chearta. Tá cumhachtaí fairsinge ag an gCoimisinéir le himfhiosrú a dhéanamh ar ghearáin a fhaigheann sé agus gníomhóidh sé go cuí in aghaidh aon duine nó eagraíocht nach bhfuil ag géilleadh d'fhorálacha na nAchtanna.