Disclaimer

The new DPC website is currently under construction. Our latest guidance in relation to GDPR, which comes into effect on 25th May, 2018, can be found at gdprandyou.ie and via pages on this website starting with "NEW" as per the navigation pane on the left. All other material on this site relates to the previous legislative regime under the Data Protection Acts 1988-2003 ("the Acts"). While the Acts may continue to apply in some circumstances, as of 25th May, 2018 the GDPR is the primary piece of legislation governing data protection.

Data Protection Commission

CáS-STAIDÉIR 2007

Cás Staidéar 1: Ceart Coigeartú ar Shonraí Pearsanta atá ar Choimeád ag Rialtóir Sonraí
Cás Staidéar 2: Sáraíonn Rialtóir Sonraí forálacha éagsúla agus Sonraí Íogaire Pearsanta á bPróiseáil
Cás Staidéar 3: Úsáid Mhíchuí ar TFCI ag West Wood Club
Cás Staidéar 4: NewTel Communications – Ordaithe margaíocht a chur ar fionraí
Cás Staidéar 5: An Iomarca Sonraí Pearsanta ar Fhoirmeacha Iarratais ar Scéim Aonaíocaíochta an AE
Cás Staidéar 6: Sáraíonn Rialtóir Sonraí an dlí cosanta sonraí maidir le husáid scannán TFCI faoi cheilt
Cás Staidéar 7: Aer Lingus – Nochtadh faisnéise fhostaí
Cás Staidéar 8: Teip ar ghearán in aghaidh Money Corp Limited a thabhairt chun críche
Cás Staidéar 9: Glaonna margaíochta ag Eircom – gníomhaíocht cheartaitheach – réiteach cairdiúil
Cás Staidéar 10: Ball d'fhoireann na gCoimisinéirí Ioncaim ag rochtain agus ag úsáid sonraí  pearsanta cáiníocóra
Cás Staidéar 11: Páirc an Chrócaigh – Coinneáil sonraí pearsanta ar chónaitheoirí áitiúla
Cás Staidéar 12: Bithmhéadracht sa láthair oibre – an gá atá le comhthoiliú foirne
Cás Staidéar 13: Dairygold – Teip géilleadh go hiomlán d'Iarratas Rochtana.
Cás Staidéar 14: Ryanair - Gníomhaíocht ceartaithe díliostála custaiméirí ó mhargaíocht
Cás Staidéar 15: Faigheann siopaeirí margáil gan iarraidh ó Tesco

 

Cás Staidéar 1: Ceart ar Choigeartú ar Shonraí Pearsanta i Seilbh Rialtóra Sonraí
Fuair mé gearán maidir le tuairisc mhíochaine a rinneadh ar iarratas ó fhostóirí an ghearánaí. Measúnú síceolaíochta ab ea an tuairisc maidir le cumas an ghearánaí filleadh ar a láthair oibre bunaigh tar éis a bheith ar saoire bhreoiteachta.

Bhí cóip den tuairisc mhíochaine faighte ag an duine a bhí i gceist ón gcleachtóir míochaine a rinne an measúnú agus cheap sí an t-ábhar a bhí ann a bheith míchruinn. D'iarr an gearánaí ansin go gcoigeartófaí an tuairisc le léiriú a dhéanamh ar an rud a mheas sise a bheith ina chur síos cruinn ar a staid áirithe. Ar a shon sin, d'fhill an rialtóir sonraí, síciatraí comhairleach, ar an damhna ag rá nárbh fhéidir an cineál athruithe a bhí á lorg aici a dhéanamh ar an measúnú neamhspleách míochaine.

Faoi Alt 6 de na hAchtanna Cosanta Sonraí 1998 agus 2003, má fhaigheann tú amach go bhfuil faisnéis atá á choimeád ag rialtóir sonraí ort míchruinn ó thaobh fíricí nó gur bailíodh í go míchóir, tá de cheart agat go gceartófaí an fhaisnéis sin nó, i gcásanna áirithe go scriosfaí an fhaisnéis. Ar a shon sin, ní ceart gan choinníoll é seo agus braitheann sé ar na toscaí i ngach cás ar leith. Tá an bhreith atá le tabhairt i gcásanna dá leithéid seo casta go rí-áirithe nuair is nithe de cháilíocht míochaine na ceisteanna atá faoi chonspóid. Má mheasann rialtóir sonraí – sa chás seo cleachtóir míochaine – go bhfuil na sonraí cruinn i ndáiríre agus má easaontaíonn an damhna, ar mhaithe le teacht ar réiteach cairdiúil tig leis an rialtóir sonraí, mar nós amháin imeachta, anótáil a dhéanamh ar na sonraí ag cur in iúl go gcreideann an damhna go bhfuil na sonraí míchruinn ar chúiseanna ar cheart a léiriú (tá soláthar soiléir don réiteach seo in Alt 6 (1)(a) na nAchtanna).

Leanadh den réim gníomhaíochta sa chás seo agus mar chuid den phróiseas coigeartaithe, sholáthair an gearánaí anótála éagsúla le cur sa tuairisc mhíochaine. Soláthraíodh mionléiriú ar na nótála ar leith chomh maith. Tar éis dom Oifig na anótála agus an fhaisnéis uile a bhí ar láimh, an tuairisc mhíochaine san áireamh, bhí m'Oifig den tuairim go ndearna na hatnótála a bhí molta forlíonadh ar an tuairisc mhíochaine gan athrú ábhartha a dhéanamh uirthi.

Chuir m'Oifig a seasamh in iúl don dá pháirtí agus chuidigh an cleachtóir míochaine trí na hatnótála a iarradh a chur sa tuairisc. Cheadaigh seo an gearán a réiteach chun sástachta na bpáirtithe ábhartha uile.

Léiríonn an cás seo go soiléir an luach a bhaineann le ceart an duine aonair coigeartú nó forlíonadh ar shonraí pearsanta a bhaineann leo a lorg, faoi bhrí Alt 6 d'Achtanna Cosanta Sonraí 1998 agus 2003. I gcásanna mar an ceann atá sonraithe thuas, nuair is rud toibhdhéanta é an fhaisnéis phearsanta, ní i gcónaí a bhíonn an ceart ar choigeartú iomchuí. Sa chás seo bhí an té a bhí i gceist sásta, ach na nótála a sholáthair sí a bheith ar taifead leis an tuairisc, gur leor sin le léiriú cothom ar a staid a thabhairt do lucht léite na tuairisce.

 

Cás Staidéar 2: Sáraíonn Rialtóir Sonraí forálacha éagsúla agus Sonraí Íogaire Pearsanta á bPróiseáil
Fuair mé gearán i mBealtaine 2006 ó dhamhna sonraí maidir le húsáid dhá thuairisc mhíochaine ina taobh ag a hiarfhostóir Baxter Healthcare S.A. Bhain timpiste tionsclaíoch den damhna sonraí ar obair i mí Aibreán 2002 agus dá dheasca sin bhí sí tamall fada as láthair ón láthair oibre. Le linn an asláithreachais seo, thionscain an damhna sonraí éileamh i leith díobhálacha pearsanta in aghaidh Baxter Healthcare. Mar chuid den phróiseas seo, ar iarratas ó aturnae a bhí ag gníomhú thar ceann árachóirí Baxter Healthcare, d'fhreastail sí ar néareolaí comhairleach faoi dhó do mheasúnú míochaine i 2003 agus 2004. Go luath i 2005, fuair an damhna sonraí amach go raibh na tuairiscí míochaine a tiomsaíodh de thoradh na measúnaithe sin i seilbh Baxter Healthcare. Trína haturnae, d'iarr an damhna sonraí cóipeanna de na tuairiscí míochaine ar Baxter Healthcare. Cuireadh in iúl di i scríbhinn, de bhrí go bhfuarthas na tuairiscí sin i gcomhthéacs a himeachtaí i leith díobhálacha pearsanta, gur chóir a hiarratas a dhéanamh ar na haturnaetha, P. O'Connor & Son, a bhí ag gníomhú do na hárachóirí. Go gairid ina dhiaidh sin, cuireadh deireadh le fostaíocht an damhna sonraí. Dúradh go ndearna Baxter Healthcare cinneadh an fhostaíocht a fhoirceannadh ar bhonn na fianaise míochaine a bhí ar fáil don chuideachta, na tuairiscí míochaine a tiomsaíodh i gcomhthéacs éilimh i leith díobhálacha pearsanta an damhna sonraí i 2003 agus 2004 san áireamh. Tar éis a briste, thionscain an damhna sonraí éileamh leis an gCoimisiún um Chaidreamh Oibreachais in aghaidh Baxter Healthcare faoi Achtanna um Dhífhostú Éagórach 1977 go 2001. Reáchtáladh éisteacht maidir leis an gcás seo i mí Aibreán 2006 agus mhaígh an damhna sonraí gur sholáthair Baxter Healthcare, i gcaitheamh na héisteachta, cóipeanna de na tuairiscí míochaine di féin, don Choimisinéir Cearta agus do gach aon duine a bhí i láthair. Níor cuireadh na tuairiscí sin ar fáil di roimhe sin mar fhreagra ar a hiarratas rochtana.

Rinne m'Oifig imfhiosrú mion agus fairsing ar an ngearán seo. Dírigh seo ar 2 cheist phríomha cosanta sonraí, is iad sin úsáid a bhaint as tuairiscí míochaine a fuarthas le héileamh árachais a chosaint le tacaíocht a thabhairt do bhriseadh an damhna sonraí agus nochtadh na tuairiscí céanna míochaine ag éisteacht um chaidreamh oibreachais. Dúirt aturnae na cuideachta go bhfuarthas tuairiscí míochaine an néareolaí chomhairligh chun críche dlistiní cosanta ar imeachtaí i leith díobhálacha pearsanta a thionscain an damhna sonraí agus gur úsáideadh na tuairiscí míochaine chomh maith agus go raibh gá leo chun críche imeachtaí scortha dlí in aghaidh Baxter Healthcare a chosaint faoi na hAchtanna um Dhífhostú Éagórach 1977 go 2001. D'aighnigh sé go raibh sainfholáireamh in Alt 2(1)(c )(i) de na hAchtanna gur féidir na sonraí a fháil agus a úsáid chun níos mó ná aon chríoch amháin, ar choinníoll go bhfuil an dá chríoch dlisteanach. Lean sé air ag rá nach gcuireann Alt 2(1)(c )(ii) de na hAchtanna cosc ar a thuilleadh próiseála ach sa mhéid is nach bhfuil an phróiseáil sin ag teacht leis an gcéad chríoch nó chríocha bunaidh. D'áitigh sé nach bhféadfaí a rá go raibh úsáid na dtuairiscí le cosaint a dhéanamh ar imeachtaí dlí in aghaidh Baxter Healthcare gan a bheith ag teacht leis an gcríoch bhunaidh mar dob é cosaint ar imeachtaí dlí a thionscain an damhna sonraí an chéad chuspóir a bhí leo agus gur chun cosanta in aghaidh imeachtaí dlí an úsáid ina dhiaidh sin, bíodh is gur imeachtaí scortha iad sin ag an damhna sonraí.

D'iarr an damhna sonraí cinneadh ar a gearán faoi Alt 10(1)(b)(ii) de na hAchtanna i Meitheamh 2007. I mo anailís ar na ceisteanna um chosaint sonraí a d'eascair as an ngearán seo, chinn mé go raibh na tuairiscí míochaine a bhí i gceist ina 'sonraí íogaire pearsanta' faoi bhrí na nAchtanna. Rinneadh aturnaetha árachóirí Baxter Healthcare thar a ceann coimisiúnú ar na tuairiscí míochaine chun críche cosanta ar an éileamh Ard Chúirte i leith díobhálacha pearsanta ag an damhna sonraí. Ar a shon sin, baineadh úsáid as na sonraí do thrí chríoch: 
 

  • Baineadh úsáid astu chun na críche ar ar gineadh iad sa chéad dul síos, i.e. le cosaint ag árachóirí Baxter Healthcare ar an éileamh Ard-Chúirte i leith díobhálacha pearsanta a thionscain an damhna sonraí.
  • Baineadh úsáid astu sa chinneadh a ghlac Baxter Healthcare foirceannadh a dhéanamh ar fhostaíocht an damhna sonraí.
  • Úsáideadh iad le cosaint a dhéanamh ar imeachtaí a thóg an damhna sonraí in aghaidh Baxter Healthcare faoin Acht um Dhífhostú Éagórach ag éisteacht i mí Aibreán 2006.


Níor éirigh aon cheist chosanta sonraí maidir le céad úsáid na dtuairiscí míochaine ag árachóirí Baxter Healthcare i gcomhthéacs a gcuid cosanta ar an éileamh um dhíobhálacha pearsanta a thionscain an damhna sonraí.

Maidir leis an dara úsáid de na tuairiscí míochaine ag Baxter Healthcare sa chinneadh fostaíocht an damhna sonraí a fhoirceannadh, déanadh seo gan toiliú an damhna sonraí. Ar na nithe is gá do rialtóir sonraí géilleadh dóibh faoi na hAchtanna maidir le sonraí pearsanta damhna sonraí tá:

  • beidh na sonraí faighte do chríoch amháin nó níos mó sainithe, soiléir agus dlisteanach
  • Ní dhéanfar a thuilleadh próiseála ar na sonraí ar bhealach nach bhfuil ag teacht leis an gcuspóir nó leis na cuspóirí sin.
  • Cuirtear an damhna sonraí ar an eolas maidir leis an gcuspóir nó na cuspóirí atá i gceist leis na sonraí a phróiseáil


Tá toiliú an damhna sonraí mar a bheadh bonn le fáil agus le próiseáil chóir ar shonraí pearsanta. Mura bhfuil sin ann, níl cead ag an rialtóir sonraí próiseáil a dhéanamh ar shonraí pearsanta munar féidir leis teacht ar bhonn eile leis sna hAchtanna. Soláthraíonn na hAchtanna na díolúintí seo a leanas a raibh féidearthacht ann iad a bheith infheidhmthe sa chás seo.

  • Is gá an phróiseáil chun críche leasa dlisteanacha atá á gcur chun cinn ag an rialtóir sonraí nó ag tríú páirtí nó páirtithe lena nochtar na sonraí, ach nuair atá an phróiseáil dochosanta de dheasca dochar do bhunchearta agus saoirsí nó leasa dlisteanacha an damhna sonraí (Alt 2A (1)(d);

Agus (toisc sonraí íogaireacha a bheith i gceist) 

  • Tá an phróiseáil riachtanach chun críche comhairle dí a fháil nó chun críche, nó maidir le, himeachtaí dlí nó le himeachtaí ionchais dlí nó is gá ar bhealach eile do bhunú, chleachtadh nó cosaint a dhéanamh ar chearta dlíthiúla (Alt 2B (b)(vii).

Ní mór géilleadh do na coinníollacha seo ar fad.

I mo anailís ar a ngearán seo, mheas mé nach raibh an chuspóir a bhí leis na sonraí a fháil sa chéad dul síos (cosaint ar an éileamh Ard-Chúirte ag árachóirí Baxter i leith díobhálacha pearsanta ag an damhna sonraí) ag teacht lena n-úsáid le tacaíocht a thabhairt do chinneadh an rialtóra sonraí an damhna sonraí a bhriseadh. Mheas mé, in éagmais toiliú an damhna sonraí, gurbh ionann an phróiseáil seo ar shonraí íogair pearsanta an damhna sonraí agus sárú na nAchtanna.

Maidir leis an tríú úsáid de na tuairiscí míochaine ag Baxter Healthcare le cosaint a dhéanamh ar imeachtaí dlí faoin Acht um Dhífhostú Éagórach, d'éirigh na ceisteanna céanna

Ar a shon sin, bhí orm féachaint an mbeadh feidhm ag an díolúine in Alt 8(f) de na hAchtanna i gcás próiseála sonraí pearsanta sa chás seo, a fhorálann: Níl aon fheidhm ag aon srianta san Acht seo ar phróiseáil ar shonraí pearsanta má tá an phróiseáil riachtanach ? chun nó i gcaitheamh, imeachtaí dlí ina bhfuil an duine ag a bhfuil an nochtadh á dhéanamh ina p(h) áirtí nó ina f(h)inné.

Tháinig mé den tuairim nach féidir an díolúine seo a fheidhmiú ar shonraí íogaire pearsanta atá próiseáilte go héagórach cheana féin le tacaíocht a thabhairt don chinneadh (briseadh) a bhí ina ábhar ag an bpróiseas dlíthiúil. Chinn mé gurbh ionann úsáid na dtaifead míochaine leis an éileamh ar Dhífhostú Éagórach ina shárú eile fós ar na hAchtanna.

D'fhonn a bheith críochnaitheach, chinn mé chomh maith gur theip ar Baxter géilleadh go hiomlán d'iarratas rochtana a rinne an damhna sonraí.

Léiríonn an cás seo an cúram is gá do rialtóirí sonraí a chleachtadh i bpróiseáil sonraí uile pearsanta, ag áireamh sonraí íogaire pearsanta, a bheadh ina seilbh. Níl sé inghlactha go ndéanfadh rialtóir sonraí iarracht ar bhuntáiste a bhreith as sonraí pearsanta a bheadh ina sheilbh agus iad a úsáid chun críche nach bhfuil bainteach leis an gcuspóir ar a bailíodh é i dtosach báire.

Cás Staidéar 3: Úsáid Mhíchuí ar TFCI ag West Wood Club

Fuair mé gearán ó dhamhna sonraí ag líomhain sáruithe ar na hAchtanna Cosanta Sonraí trí úsáid mhíchuí ar phíosa scannáin TFCI ag West Wood Club, An Dumhach i mBaile Átha Cliath. Ina gearán chuir sí in iúl do m'Oifig gur thug sí turas ar an West Wood Club ar an 4ú Márta, 2006 mar bhall le húsáid a bhaint as na seomraí gaile/sabhna agus as an linn snámha. D'éirigh ceist um sheirbhís do chustaiméirí maidir le glaine na n-áiseanna ar an lá a bhí ina n-ábhar do ghlaoch teileafóin ag an ngearánaí ó na seomraí sabhna/gaile. Ina dhiaidh sin scríobh an damhna sonraí litir ghearánach faoin scéal go dtí an Club agus ina dhiaidh sin iarradh uirthi castáil leis an mbainisteoir chun an scéal a phlé. Ar déanamh sin di léiríodh píosa de scannán TFCI di ar éilíodh gur thacaigh sé le dearcadh an chlub ar na ceisteanna um seirbhísí do chustaiméirí a bhí ag éirí agus ag séanadh go ndearna sí glaoch teileafóin faoin gceist ar an mhaidin a bhí i gceist. Maidir leis seo, taispeánadh trí CD de thaifead TFCI agus éilíodh go raibh an damhna sonraí ar gach ceann díobh ina thuras ag gabháil do ghníomhaíocht áineasa laistigh den seomra aclaíochta an mhaidin a bhí i gceist. Níorbh iad le fírinne an damhna sonraí ach baill eile baineanna den

Go gairid ina dhiaidh sin, cúlghairmeadh ballraíocht an damhna sonraí san seomra aclaíochta.

Chuir an damhna sonraí in iúl do m'Oifig go raibh sí sásta go dtaispeánfaí scannán TFCI di lena dhearbhú di gur glanadh na seomraí sabhna/gaile ach ba dhochreidte di é gur choinnigh agus gur thaispeáin West Wood Club scannán le hamhras a chaitheamh ar ghearáin mhacánta na mball. Bhraith sí go láidir gur taispeánadh an scannán di le himeaglú a dhéanamh uirthi agus lena dea-cháil a cheistiú agus gur úsáideadh é lena rá go raibh sí ag tabhairt éithigh.

Thosaigh m'Oifig ar imfhiosrú agus scríobhadh litir chuig Stiúrthóir Bainistíochta West Club ag cur á n-imní in iúl maidir leis an rud a cheapfaí a bheith ina úsáid iomarcach agus míchuí ag West Wood Club de scannán TFCI chun críche déileála le gearán an damhna sonraí. Fuarthas freagra ó aturnaetha an Chlub agus tharla comhfhreagras ina dhiaidh sin idir m'Oifig agus na haturnaetha. I measc nithe eile, cuireadh in iúl do m'Oifig nár úsáideadh an TFCI ach chun críche slándála amháin. Dhearbhaigh siad chomh maith go raibh baill agus foireann an Chlub feasach ar a n-íomhánna a bheith á dtaifeadadh toisc go raibh mórán comharthaí ar taispeáint sa Chlub maidir le hoibriúchán an TFCI. Dearbhaíodh do m'Oifig chomh maith go ndéantaí uathghlanadh ar an scannán ag deireadh gach míosa.

Ar a shon sin, chuir na hAturnaetha in aghaidh aon tuairim gur chosc na hAchtanna Cosanta Sonraí aon sonraí a bailíodh bona fide agus atá ar stóras sealadach do chuspóir ginearálta amháin a úsáid faoi thoscaí sonracha do chuspóir eile atá ar mhaithe leis an leas ginearálta. Dúirt siad chomh maith gur chuspóir don chóras TFCI a bhí á oibriú ag West Wood Club, mar atá leis an gcuid is mó de na córais TFCI, slándáil agus go gcuimsíonn seo gadaíocht agus sábháilteacht agus sláine phearsanta. Mhaígh siad gur cheist sláinte agus sábháilteachta í seo, a tháinig faoin cheannteideal ginearálta de shlándáil, ar an bhforas go ndearna an damhna sonraí gearán go raibh an sabhna míshláinteach toisc nár glanadh é. D'easaontaigh mé le seasamh an rialtóra sonraí ar an gceist seo. Ghlac mé leis go dtig leis an gcuspóir 'slándáil' cuimsiú a dhéanamh ar ghadaíocht agus ar shábháilteacht phearsanta faoi chúinsí áirithe a bhaineann le riosca slándála. Ar a shon sin, is léir gur chuspóirí scortha iad ceisteanna sláine, sláinte agus sábháilteachta ó chuspóir 'slándála'.


Forálann Alt 2(1)(c )(ii) nach ndéanfaí a thuilleadh próiseála ar na sonraí ar bhealach nach bhfuil ag teacht leis an gcuspóir nó leis na cuspóirí sin ar a bhfuarthas iad. Bhí sé soiléir ó chomhfhreagras m'Oifige le haturnaetha an rialtóra sonraí go ndearna West Wood Club íomhánna a taifeadadh chun críche 'slándála' a phróiseáil trín iad a thaispeáint don damhna sonraí mar fhreagra ar ghearán a bhí déanta aici maidir leis na seomraí sabhna gaile a bheith inoibrithe ar maidir an 4 Márta, 2006. Ní raibh baint ar bith ag a gearán le ceisteanna 'slándála' agus, dá bhrí sin, bhí sé míchuí amach is amach don rialtóir sonraí, sonraí pearsanta, faoi dhaoine eile mar a fuarthas amach, a bailíodh ar chúiseanna 'slándála', mar iarracht le déileáil leis an gceist seo.

Ní raibh aon chúis agam a bheith in amhras faoin insint ar a tharla a thug an damhna sonraí dom. Chinn mé gur thug an West Wood Club gan amhras iarracht ar ghearán an damhna sonraí a bhréagnú trí úsáid scannáin TFCI a taifeadadh chun críche 'slándála'.

Bhí orm Cinneadh a dhéanamh sa chás seo faoi Alt 10(1)(b)(ii) na nAchtanna. Tháinig mé den tuairim gur sháraigh West Wood Club Alt 2(1)(c)(ii) na nAchtanna trína thuilleadh próiseála a dhéanamh ar an scannán TFCI a fuarthas chun críche slándála ar bhealach nach raibh ag teacht leis an gcuspóir sin. Ba dhíshocraíocht liom gur neamhbhailíodh ballraíocht an damhna sonraí i West Wood Club tar éis do West Wood Club na hAchtanna Cosanta Sonraí a shárú. Níl sé inghlactha go sáródh aonán ar déanadh gearán ina aghaidh na hAchtanna Cosanta Sonraí i ndéileáil leis an ngearán agus ar an gcuma sin cearta cosanta sonraí an ghearánaí agus daoine eile a shárú.

Tá taifid TFCI ina ngnáthchuid dár saol anois. Cúis imní is ea a n-úsáid, agus an chuma ar an scéal go nglactar leo, d'oiread sin cuspóirí. Sa chás seo, tá úsáid TFCI i limistéir phríobháideacha de sheomra sabhna/ gaile amhrasach ann féin ó thaobh cosanta sonraí de. Tá sé do-ghlactha amach is amach an scannánú a ghabhtar (go nóiseanach ar chúiseanna slándála) a úsáid in iarracht ar amhras a chaitheamh ar bhall den seomra aclaíochta a rinne gearán faoi sheirbhís do chustaiméirí. Ag cur gach ní san áireamh ní raibh aon leisce orm cinneadh a dhéanamh i bhfabhar an ghearánaí.

 

Cás Staidéar 4: NewTel Communications – Ordaithe margaíocht a chur ar fionraí
Tháinig gníomhaíochtaí margaíochta na cuideachta teileachumarsáide NewTel Communications Ltd faoi aird m'Oifige i 2006 agus arís go luath i 2007. Rinneadh cigireacht ar a cuid gníomhaíochta margaíochta i 2006 agus bhí an chuma ar an scéal go raibh gníomhaíocht chuí leasúcháin feidhmithe aici. Ar a shon sin, i 2007 laistigh de thréimhse gairid fuaireamar méid áirithe gearán maidir le glaonna margaíochta a rinne an chuideachta seo. Chuireadh na glaonna seo ar dhaoine a dúirt go sainráite leis an gcuideachta cheana féin nár theastaigh uathu go ndéanfaí teagmháil leo nó a bhí tar éis a gceart ar rogha an diúltaithe a chleachtadh lena rogha nach gcuirfí glaoch orthu a thaifeadadh ar Bhunachar Sonraí chlár rogha an diúltaithe an Eolaire Náisiúnta11.

Rinne na glaonna margaíochta sárú ar Rialacháin 13 4(a) agus 13 4(b) de IR 535 de 2003 a deir:

" Ní úsáidfidh, ná ní chúiseoidh úsáid, aon tseirbhís chumarsáide leictreonaice atá ar fáil go poiblí le glaoch teileafóin gan iarraidh a chur chun críche margaíochta dírí go líne suibscríobaí, nuair ­

(a) Atá curtha in iúl don duine nach dtoilíonn an suibscríobhaí glacadh le glaonna dá leithéid ar a líne, nó

(b) faoi  réir ag mír (5), go bhfuil an fhaisnéis ábhartha a ndéantar tagairt di i Rialachán 14 (3) ar taifead maidir leis an líne i mBunachar Sonraí an Eolaire Náisiúnta."

_______________________________________________________________________________________________________________________________________
11 Tig le suibhscríobhaithe teileafóin a rogha nach ndéanfadh margóirí síreacha teagmháil leo a chlárú ar Bhonnachar Náisiúnta Sonraí trí theagmháil a dhéanamh lena soláthróir líne a sholáthróidh na sonraí ábhartha don BNS.

Rinne m'Oifig imfhiosrú ar na gearáin a bhí faighte againn. Ar imfhiosrú tosaigh, fuaireamar amach nach raibh gníomhaireacht easchósta a bhí fostaithe ag NewTel Communications Ltd le glaonna margaíochta a dhéanamh ag leanúint de pholasaí "ná cuir glaoch" na cuideachta. Mar thoradh ar an bhfaisnéis seo, stop NewTel Communications Ltd dá chaidreamh leis an ngníomhaireacht easchósta i Márta 2007. Ar a shon sin, lean na gearáin le m'Oifig faoina thuilleadh glaonna gan iarraidh a rinne NewTel Communications Ltd. Thángamar den tuairim, ainneoin gealltanas ón gcuideachta, nach raibh a cuid próiseas margaíochta láidir go leor ná cinnte go leor le cearta cosanta sonraí suibscríobhaithe nár theastaigh glaonna margaíochta dírí uathu a chinntiú. D'iarramar dá bhrí sin ar NewTel Communications éirí as gach aon margaíochta gan iarraidh láithreach bonn nó go n-eiseoimis fógra forfheidhmiúcháin le ceanglas dlí le sin a dhéanamh. Chuireamar in iúl don chuideachta nach mbeimis sásta ligean don ghníomhaíocht mhargaíochta seo atosú go dtí go raibh cibé fadhbanna a bhí ina nósanna imeachta nó ina gcóras ar tharla na glaonna margaíochta gan iarraidh dá ndeasca agus a chúisigh glaonna ó na gearánaithe ar m'Oifig aitheanta agus leasaithe.

Tá géillte ag NewTel Communications Ltd le hiarratas m'Oifige agus tá imfhiosrú inmheánach tionscanta acu. Mar thoradh ar an imfhiosrú seo, fuair an chuideachta amach go raibh an dara gníomhaireacht easchósta gan a bheith ag géilleadh do pholasaí "ná cuir glaoch" na cuideachta. Ag tuiscint tromchúis na ceiste dóibh, chur an chuideachta an ?ghníomhaireacht seo ar fionraí ó mhargaíocht thar a ceann. Bhí m'Oifig sásta leis na gníomhartha a rinne an chuideachta leis na fadhbanna a aithint agus len iad a cheartú. Ar leanúint ar an ngníomhaíocht leasaithe seo, d'aontaíomar go bhféadfadh NewTel atosú ar a cuid gníomhaíochta teileamhargaíochta. Bhí a feachtais 'Fuarghlao' ar fionraí ar feadh fiche lá de thoradh gníomhartha m'Oifige.


Léiríonn an cás seo go ngníomhóidh m'Oifig go láidir agus le héifeacht trí leithéidí fionraí ar ghníomhaíochtaí margaíochta nuair is gá. Tá gearáin faoi theileamhargaíocht ón bpobal ina dtáscairí ar fhadhbanna sna nósanna imeachta nó i gcórais na gcuideachtaí a oibríonn in earnáil na teileamhargaíochta. Leanann m'Oifig uirthi ag deimhniú go nglacann na cuideachtaí sin a ndéantar gearán fúthu céimeanna láithreach bonn leis na fadhbanna a aithint agus ansin iad a cheartú gan mhoill. Más gá gníomhaíochtaí margaíochta chuideachta a chur ar fionraí le beartais cheartúcháin a bhaint amach, ní bheidh aon leisce orainn a leithéid a éileamh, ainneoin aon deacracht a fhéadfadh a bheith ann do chuideachta a bheadh i gceist.


Cás Staidéar 5: An Iomarca Sonraí Pearsanta ar Fhoirmeacha Iarratais ar Scéim Aonaíocaíochta an AE
Fuair mé gearán go raibh sonraí réamhchlóite maidir le dáta breithe agus uimhir UPS na bhfeirmeoirí ar eisíodh na foirmeacha dóibh ar na Foirmeacha Iarratais ar Scéim Aonaíocaíochta an AE a eisíonn an Roinn Talmhaíochta, Iascaigh & Bia in aghaidh na bliana. Chuir feirmeoir in iúl do m'Oifig go mbeadh air féin, agus mórán eile feirmeoirí, de ghnáth, cúnamh gairmiúil a fháil ó Theagasc nó ó ghníomhairí eile cáilithe leis na foirmeacha seo a chomhlánú. Dúirt sé gur sháraigh réamhchló na sonraí pearsanta seo ar na foirmeacha a phríobháideacht toisc nach raibh aon bhealach aige le cosc a chur ar a chomhairleoir gairmiúil ar a dháta breithe agus a uimhir UPS a fheiceáil. Dúirt sé chomh maith gur ghnách leis na comhairleoirí gairmiúla seo cóipeanna de na foirmeacha chomhlánaithe a coiméad ar eagla go dtógfadh an Roinn Talmhaíochta agus Bia ceisteanna ar bhfhéidir a chur ar ais chuig na comhairleoirí níos déanaí.

Ar theagmháil a dhéanamh dúinn leis an Roinn ar an gceist seo, leagamar béim ar na huimhreacha UPS agus dátaí breithe araon a bheith ina sonraí pearsanta agus go bhfuil siad, dá bhrí sin, faoi na cosaintí tá leagtha síos sna hAchtanna Cosanta Sonraí 1988 agus 2003. Leanamar orainn ag rá, nuair a chuireann an Roinn foirmeacha ar a bhfuil sonraí pearsanta réamhchlóite ar fáil agus gur fios don Roinn gur féidir go dteastódh cúnamh ó thraspháirtithe len iad a chomhlánú, nach mór don Roinn gach iarracht a dhéanamh lena chinntiú nach ndéantar réamhchló ach ar na sonraí pearsanta fíorbhunúsacha – mar ainm agus seoladh. Dúramar gurbh é an fhadhb a bhí le sonraí eile pearsanta a réamhchló ná nár fhág sé de rogha ag an bhfaighteoir ó thaobh a gcosanta ach é a dhéanamh dubh nó a scrios ar bhealach éigin eile sula dtaispeánfaí do thríú páirtí é. Chuireamar ár n-amhras in iúl faoin bhfáilte a chuirfeadh an Roinn roimh fhoirmeacha comhlánaithe a fháil ar ais agus iad aighloite a bheag nó a mhór. Ar deireadh, dhíríomar aird ar na rioscaí ionchasacha do phríobháideacht an duine aonair nuair a thiocfadh a sonraí pearsanta mar uimhir UPS i seilbh tríú pháirtí.


Rinne an Roinn scrúdú ar an gceist agus láithreach bonn chuaigh i mbun ceann a thógáil de na ceisteanna imní a bhí deisithe ag m'Oifig. Agus an Fhoirm Iarratais do 2008 á dhréachtadh, bhain an Roinn as na réimsí a bhain le dáta breithe agus uimhir UPS an iarratasóra.

Léiríonn an cás seo a choitianta is atá sé ag comhlachtaí poiblí agus ag údaráis eile dul le cleachtas próiseáil a dhéanamh ar chatagóirí de shonraí pearsanta go fiú nuair nach gá a leithéid de shonraí leis an scéim nó an iarratas áirithe a riaradh. Ní mór do gach aon duine lena mbaineann deimhin a dhéanamh de nach ndéantar próiseáil ach an íosmhéid sonraí pearsanta atá riachtanach a phróiseáil i riaradh scéimeanna a reáchtálann comhlachtaí poiblí. Go háirithe, molaim go láidir do chomhlachtaí poiblí atá údaraithe le huimhreacha UPS a úsáid sin a dhéanamh go caolrach agus le cáiréis mhór


Cás Staidéar 6: Sáraíonn Rialtóir Sonraí an dlí cosanta sonraí maidir le husáid scannán TFCI faoi cheilt
Fuair mé gearán i nDeireadh Fomhair 2006 ó dhamhna sonraí maidir le fáil éagórach ag a fostóir ar a cuid faisnéise pearsanta agus a húsáid ina dhiaidh sin mar fhianaise le foirceannadh a dhéanamh ar a cuid fostaíochta. Bhí an damhna sonraí fostaithe i bpost maoirseachta sa Gresham Hotel i mBaile Átha Cliath ar feadh roinnt bliana. I Mí Eanáir 2005 glaoigh bainistíocht an óstáin uirthi le freastal ar chruinniú, agus ag an gcruinniú sin cuireadh in iúl di gur cuireadh isteach ceamaraí ceilte san óstán tamall éigin roimhe sin chun críche imfhiosrúcháin. Tionscnaíodh an t-imfhiosrú de bhun gearáin a fuair an óstán maidir le láimhseáil airgid sa bheár. Níorbh í an damhna sonraí an té a bhí faoi imfhiosrú, níor cuireadh ar an eolas í faoin imfhiosrú ná níor cuireadh ar an eolas í faoi na taifid cheilte TFCI. Ag an gcruinniú, cuireadh sraith ceisteanna ar an damhna sonraí agus iarradh uirthi léirmhíniú a dhéanamh ar chuid dá gníomhartha a bhí taifeadtha ag na ceamaraí ceilte. Níos déanaí i 2005, briseadh as a cuid fostaíochta san óstán í. Úsáideadh fianaise ó na taifid ceilte TFCI sa chinneadh fostaíocht an damhna sonraí a fhoirceannadh. Níor lean aon ionchúiseamh coiriúil imfhiosrú an óstáin ná níor chuir An Garda Síochána agallamh ar an damhna sonraí.

Mar chuid den imfhiosrú mion ar an ngearán seo, lorg m'Oifig i dtús báire tuairimí an Gresham Hotel maidir leis an gceist seo, agus dhírigh aird ar leith ar phrionsabal um fháil chóir na nAchtanna Cosanta Sonraí 1988 & 2003. Tá úsáid mheicníochtaí le sonraí a fháil i gan fhios don duine mídhleathach de ghnáth. Ní cheadaítear faireachas ceilte den chineál sin de ghnáth ach ar bhonn cás ar chás mar a bhailítear na sonraí le cionta a chosc, a bhrath nó a imfhiosrú nó le breith ar chiontóirí nó iad a ionchúiseamh. Tá uathimpleacht san fhoráil seo ar An Garda Síochána a bheith rannpháirteach nó é a bheith i gceist iad a bheith rannpháirteach.


Mar fhreagra ar ár bhfiosruithe tosaigh, dúirt an óstán gur cuireadh ann na ceamaraí ar chúis shainithe dhlisteanach – imfhiosrú ar ghearán maidir le láimhseáil airgid sa limistéar seo. Dúirt sé go raibh sé den tuairim gur ghá próiseáil na faisnéise seo le cosaint a dhéanamh ar leas dlisteanach dlíthiúil, cosaint ar mhaoin an óstáin mar fhreagra ar shainchúis imní a bhí aige. Leag an t-óstán béim chomh maith sa luathchomhfhreagras a bhí aige le m'Oifig nach raibh na ceamaraí ceilte tráth ar bith agus go ndearna sé talamh slán de go mbeidís feicthe ag na fostaithe uile.

I gcaitheamh ár gcuid imfhiosraithe, sholáthair an damhna sonraí fótagraif de bhoscaí/shoicéid sonraí de chineál leictreach a bhí suite i limistéar bheár an óstáin mar dob é a tuairim é go raibh na ceamaraí ceilte i bhfolach laistigh de na boscaí sin. Chuir m'Oifig cóipeanna de na fótagraif sin chuig an óstán ag iarraidh soiléiriú ar an scéal. Ina a fhreagra chuir sé in iúl gur naisc theileafóin, naisc mhicreafóin agus naisc idirlín a bhí sa bhoscaí sonraí de chineál leictreach seo agus nár úsáideadh riamh iad mar mhodh taifeadta d'íomhánna do scannánú TFCI.

Mar chuid dár n-imfhiosrú thug m'Oifig turas ar an óstán le féachaint ar an scannán TFCI a bhí i gceist agus leis an limistéar inar taifeadadh an scannán TFCI. Le linn na cigireachta seo, chomh maith le féachaint ar an scannánú, taispeánadh dhá bhosca de chineál leictreach dúinn a bhí suite díreach faoi leibhéal na síleála i limistéar an bheár agus aithníodh iad ar tar éis a bheith ina suímh do na ceamaraí ceilte. Tháinig suíomh ma mboscaí leis na radharcanna ar limistéar an bheár a bhí le feiceáil ar an scannán TFCI. Bhí na boscaí marcáilte "1" agus "2" agus bhí an chuma chéanna orthu agus a bhí ar na boscaí leictreacha a bhí sna fótagraif a sholáthair an damhna sonraí roimhe sin. Bhí seo soiléir contrártha leis an bhfaisnéis a sholáthair an t-óstán do m'Oifig mar chuid dá imfhosrúchán. De thoradh na cigireachta seo, bhí m'Oifig sásta, ar bhonn na faisnéise uile a tiomsaíodh le linn ár n-imfhiosraithe, gur sáraíodh cearta cosanta sonraí an damhna sonraí. Cuireadh isteach ceamaraí ceilte TFCI le himfhiosrú a dhéanamh ar shainteagmhais. Ní raibh an damhna sonraí ina hábhar ag an imfhiosrú seo. Fuarthas sonraí pearsanta na ndaoine a gabhadh ar an scannán d'aon chuspóir amháin – teagmhais ar leith san óstán a imfhiosrú. I gcás an damhna sonraí seo, déanadh a thuilleadh próiseála ar a cuid sonraí pearsanta ar bhealach a bhí neamhréititheach leis an gcuspóir bunaidh. Ina theannta sin, níor próiseáladh sonraí pearsanta an damhna sonraí ag teacht le riachtanais na "próiseála cóir" toisc nár inis an rialtóir sonraí di, tráth a phróiseáil an rialtóir sonraí a cuid sonraí den chéad uair, cad chuige a bhí sé i gceist a cuid sonraí pearsanta a phróiseáil.

De bhí gur gá dom faoi na hAchtanna iarracht a dhéanamh laistigh de thréimhse réasúnta ama réiteach cairdiúil a shocrú idir na páirtithe a bheadh i gceist ar an ábhar atá ina bhun leis an ngearán, d'iarr m'Oifig an ar dá pháirtí machnamh a dhéanamh ar an gcur chuige seo. Laistigh de roinnt bheag seachtainí, comhaontaíodh socrú idir na páirtithe. Bhí áthas orm go raibh ar chumas m'Oifige a chomhad imfhiosraithe a dhúnadh ar an mbonn go raibh réiteach cairdiúil sroichte.

 

Cás Staidéar 7: Aer Lingus – Nochtadh faisnéise fhostaí
Go luath i 2007, fuair m'Oifig líon suntasach gearán ó fhostaithe ag Aer Lingus maidir le nochtadh líomhainte a bheith déanta ag Aer Lingus ar a gcuid sonraí pearsanta le tríú páirtí. Dar na gearánaithe, bhí ainmneacha, uimhreacha foirne agus ionaid fhostaíochta a fhoirne tugtha do HSA Ireland gan fhios ná toiliú na bhfostaithe a bhí i gceist. Tháinig foireann Aer Lingus ar an eolas seo nuair a fuair siad litríocht díolacháin a seoladh díreach chucu ó HSA Ireland, eagraíocht um chúram sláinte ag tairiscint pleananna um chúram sláinte. Sa litríocht díolacháin seo, a bhfuarthas cóip di i m'Oifig, chuir HSA Ireland in iúl d'fhostaithe Aer Lingus go raibh Aer Lingus sásta ligean dó an fhaisnéis a dháileadh go díreach orthu.

Leagann Alt 2 de na hAchtanna um Chosaint Sonraí, 1988 agus 2003 an seasamh maidir le bailiú, próiseáil, coimeád agus úsáid agus nochtadh sonraí pearsanta. Tá foráil ann go bhfaighfí agus go bpróiseálfaí na sonraí go cóir, nach gcoimeádfaí ach do chúram amháin nó níos mó sainithe agus nach n-úsáidfí iad achar bhealaí a bheadh ag teacht leis an gcuspóir nó na cuspóirí sin. Forálann sé chomh maith nár cheart do rialtóir sonraí, sonraí pearsanta a phróiseáil gan ar a laghad ceann de líon áirithe coinníollacha a shásamh – agus is ceann de na coinníollacha sin toiliú an damhna sonraí don phróiseáil.

Mar fhreagra ar an gcéad theagmháil ó m'Oifig maidir leis an nochtadh líomhainte ar fhaisnéis phearsanta, dhearbhaigh Aer Lingus gur thug sé sonraí pearsanta a fhoirne do HSA Ireland agus rianaigh an cúlra ar conas mar a tharla sé. Mhínigh sé gur oibrigh agus gur riar an chuideachta Ciste Leasa Foirne roimhe seo le cuidiú le fostaithe faoi chúinsí áirithe maidir le costais mhíochaine pearsanta agus teaghlaigh. Toisc gur dúnadh an chiste seo, thug Aer Lingus tiomantas do scéim eile a chur ina háit agus rinne sé idirbheartaíocht le HSA Ireland le malairt scéime a thairiscint do na fostaithe. D'fhonn feasacht na foirne ar an nuascéim seo a mhéadú, cinneadh gurbh fhearr a dhéanfaí leas na foirne scríobh chucu go díreach ina láithreacha oibre. Soláthraíodh ainmneacha agus uimhreacha foirne do HSA Ireland trí chomhad postchumais.Bhí Aer Lingus den tuairim go raibh an nochtadh seo dlisteanach ag teacht le rud a cheap siad a bheith ina chuspóir bona fide fostaíochta. Dheimhnigh sé nár iarradh agus nach bhfuarthas toiliú óna chuid fostaithe sular cuireadh na sonraí fostaithe go HSA Ireland.


Mheabhraigh m'Oifig a chuid oibleagáidí d'Aer Lingus faoi Alt 2 de na hAchtanna Cosanta Sonraí maidir le próiseáil sonraí pearsanta agus chuir ar a súile dóibh nár cheart sonraí pearsanta a fhoirne a nochtadh do thríú páirtí gan toiliú na bhfostaithe a bhí i gceist. Agus an scéal mar a bhí, d'iarr m'Oifig ar Aer Lingus a dheimhniú go raibh an comhad postchumais in a raibh na hainmneacha agus na huimhreacha foirne a cuireadh go HSA Ireland scriosta anois acu. Fuarthas deimhniú chomh maith ó HSA Ireland nach raibh taifead coinnithe acu ar ainmneacha, seolta, uimhreacha phárolla nó pábhileog ar aon bhunachar sonraí.

Bhí m'Oifig sásta leis na céimeanna a ghlac Aer Lingus agus HSA Ireland i dtéarmaí gníomhaíochta ceartaithe Mar shoiléiriú, chuireamar ar a súile dóibh gurbh é an phríomhcheist ó thaobh cosanta sonraí de ná go ndearna Aer Lingus áisiú ar theagmháil ó thríú páirtí lena chuid fostaithe maidir le hinfhaighteacht scéime um leas foirne fad is a fhéadfaí an fhaisnéis chéanna a fhógairt do na fostaithe sin gan aon cheist um chosaint sonraí a dhúiseacht dá gcuireadh Aer Lingus díreach chuig a chuid fostaithe í.

Aithním go hiomlán gur féidir go dteastódh fostóirí, ó am go ham, sonraí ar scéimeanna éagsúla a fhógairt dá gcuid fostaithe. Is féidir seo a bhaint amach gan sárú a dhéanamh ar chearta cosanta sonraí a gcuid fostaithe má sholáthraíonn an fostóir an fhaisnéis díreach dá fhostaithe nó ar bhealach éigin eile a thagann leis na hAchtanna Cosanta Sonraí. Sna seachtainí beaga sula bhfuarthas na gearáin seo rinne m'Oifig iniúchadh ar Aer Lingus agus fuair sí amach go raibh ard leibhéal géilliúntais ann trína chéile do riachtanais na cosanta sonraí. Dob fhéidir ócáid an iniúchta a úsáid le comhairle a lorg ar m'oifig ar an gceist seo. Tá m'Oifig ar fáil i gcónaí le comhairle a chur ar rialtóirí sonraí agus ar an bpobal mar a chéile maidir le freagrachtaí agus cearta maidir le cosaint sonraí.

 

Cás Staidéar 8: Teip ar ghearán in aghaidh Money Corp Limited a thabhairt chun críche
Fuair mé gearán ó dhamhna sonraí i bhFeabhra 2007 maidir le teip ar Money Corp Limited freagra a chur ar iarratas rochtana a rinne sé i Samhain 2006. Tá an ceart ar rochtain ar shonraí pearsanta ar cheann de na bunchearta a thugann na hAchtanna Cosanta Sonraí don damhna sonraí. Forálann na hAchtanna nach mór do rialtóir sonraí géilleadh d'iarratais rochtana " a luaithe agus is féidir agus cibé scéal é nach déanaí ná 40 lá" tar éis an iarratais a bheith faighte. Thosaigh m'Oifig ar imfhiosrú a mhair ar feadh seacht éigin mí.

Le linn an imfhiosraithe, fuaireamar comhfhreagras ó chuideachta aturnaetha Baile Átha Cliath bhunaithe ag gníomhú thar ceann Money Corp Limited ag rá gur fhreagair a gcliant iarratas an damhna sonraí go luath i mBealtaine 2007. Ar a shon sin, chuir an damhna sonraí in iúl dúinn ina dhiaidh sin go raibh doiciméid áirithe fíorthábhachtacha in easnamh sa bhfreagra a fuair sé ar a iarratas. Uime sin, leanadh dár n-imfhiosrú ar an mbonn go raibh an chuma ar an scéal gur theip ar Money Corp géilleadh go hiomlán d'iarratas an damhna sonraí ar rochtain. Rinneamar teagmháil eile le haturnaetha Money Corp maidir leis na doiciméid a bhí gan teacht.

Um dheireadh Lúnasa 2007, fuair m'Oifig comhfhreagras ó na haturnaetha seo ina ndúirt siad gur sholáthair a gcliant aon doiciméadú a bhí acu don damhna sonraí. Lean siad orthu ag rá dóibh gurbh é teagasc a gcliaint ná nárbh fholáir aon doiciméadú eile a mheas an damhna sonraí a bheith in easnamh a bheith caillte acu "le linn aistrithe oifigí mar d'aistrigh siad oifigí trí huaire san idirthréimhse." Chríochnaigh na haturnaetha an litir seo trína rá le m'Oifig gur cheart gach aon chomhfhreagras eile ar an ábhar seo a sheoladh go dtí oifig chláraithe Money Corp Limited.

Ghin seo imní an-mhór do m'Oifig agus bhí sí lánfheasach go bhféadfadh na doiciméid a bhí ar iarraidh a bheith fíorthábhachtach don damhna sonraí maidir le ceisteanna mórshuntasacha airgeadais gan réiteach a chruthú. Dá bhrí sin, d'fhonn an scéal a imfhiosrú níos faide, thug duine de m'oifigigh údaraithe, ag úsáid dó na cumhachtaí a bhronnann Alt 24 de na hAchtanna Cosanta Sonraí, turas ar sheoladh i nDún Laoghaire, Co. Átha Cliath ag a raibh an chuideachta cláraithe leis an Údarás Rialacháin um Sheirbhísí Airgeadais na hÉireann. (Bhí faighte amach againn roimhe sin nach raibh an chuideachta ag trádáil ag an seoladh ag a raibh sí cláraithe le hOifig Cláraithe na gCuideachtaí). Ainneoin trí iarracht ar dhul isteach san áitreabh i nDún Laoghaire, theip ar an oifigeach údaraithe rochtain a fháil ná teagmháil a dhéanamh le ball ar bith d'fhoireann Money Corp ag an áitreabh. Ina dhiaidh seo, rinne m'Oifig teagmháil arís leis na haturnaetha do Money Corp agus fuaireamar freagra ar an teagmháil sin ag rá "níor éirigh linn a thuilleadh teagaisc a fháil ónár gcliant agus tá ár gcomhad á dhúnadh anois againn. Dá thoradh seo, ní bheimid ag déanamh ionadaíochta orthu a thuilleadh maidir leis an gceist seo."

Mar iarracht eile le cumarsáid a dhéanamh le Money Corp Ltd, chuir m'Oifig litir sa phost cláraithe go dtí seoladh na cuideachta i nDún Laoghaire go luath i nDeireadh Fómhair 2007. Chuir An Post an litir seo ar ais chuig m'Oifig i Samhain 2007 agus teachtaireacht uirthi ó An Post nach raibh aon duine ar fáil ag an seoladh ar an lá seachadta agus nár bailíodh ina dhiaidh sin í ag an lárionad poist.


Ar an drochuair, ainneoin dianiarrachtaí ag m'Oifig le teagmháil a dhéanamh le Money Corp Limited, ní raibh ar ár gcumas sin a dhéanamh. De bhrí gur cuireadh ár n-imfhiosrú ó mhaith, bhíomar sa riocht nach raibh ar ár gcumas an gearán a leanúint go críoch ainneoin na gcumhachtaí a bhí ar fáil dom. Ar an ábhar sin, tá cumarsáid déanta ag m'Oifig leis an Rialaitheoir Airgeadais maidir le mionsonraí an cháis seo.


Cás Staidéar 9: Glaonna margaíochta ag Eircom – gníomhaíocht cheartaitheach – réiteach cairdiúil. 
Sa chéad leath de 2007 fuair mé líon mór gearán ón bpobal a bhí ag fáil glaonna margaíochta ó chuideachta teileachumarsáide, Eircom. Tháinig mórán de na gearáin ó dhaoine a bhí ina n-iarchustaiméirí ag Eircom agus déanadh na glaonna margaíochta ón gcuideachta in iarracht ar a ngnó a fháil ar ais. Chuir cuid de na gearánaithe in iúl d'Eircom nár theastaigh uathu a thuilleadh glaonna margaíochta a fháil ach lean an chuideachta ag glaoch orthu. Bhí a n-uimhreacha teileafóin liostáilte ar chlár rogha an diúltaithe Bhunachar Sonraí an Eolaire Náisiúnta (BSEN) ach leanadh de ghlaonna a chur orthu ó Eircom.

Cuireann Rialachán 13 (4) d'Ionstraim Reachtúil 535 de 2003 toirmeasc ar ghlaoch gan iarraidh chun críche margaíochta ar líne suibhscríobhaí nuair atá curtha in iúl ag an suibhscríobhaí don duine nó don chuideachta nach dtoilíonn sé/sí glacadh le glaonna dá leithéid ar a líne teileafóin nó nuair atá (h)uimhir theileafóin cláraithe ar chlár rogha an diúltaithe an BSEN. Is cion é glaoch margaíochta a sháraíonn an Rialachán seo a dhéanamh.

Rinne m'Oifig na gearáin agus rinne teagmháil fhada faoin gceist le hEircom. Chuimsigh seo cruinnithe leis an gcuideachta chomh maith le mórán malartaithe comhfhreagrais ar tháinig toradh fabhrach dearfach as ó mo thaobhsa:

  • Gheall Eircom dom go raibh sé lántiomanta do ghéilliúntas leis an reachtaíocht cosanta sonraí a chinntiú laistigh den eagraíocht.
  • Chuir sé a imní in iúl faoi na gearáin a fuarthas i m'Oifig agus dhearbhaigh dom go nglacann sé go dáiríre le gach gearán den chineál seo.
  • Thug Eircom isteach an áirithe sin beartas le laghdú a dhéanamh ar an mbaol go dtarlódh a leithéid de ghearáin athuair. Chuimsigh na beartais sin athbhreithniú iomlán nmheánach ar na próisis a leantar ar gach cainéal le haghaidh ar an bpobal agus taifeadadh á dhéanamh ar iarratais ar rogha an diúltaithe ar mhargaíocht dhíreach ag Eircom agus ag cuideachtaí gaolmhar leis. Nuair a aithníodh aon phointí laige laistigh de na próisis seo, leasaíodh an próiseas le deimhin a dhéanamh de go raibh sé láidir agus géilliúil don reachtaíocht cosanta sonraí.
  • Thug Eircom teagasc don fhoireann uile ábhartha ar na ceisteanna as a d'eascair na gearáin agus an na próisis nua a cuireadh ann. Déanadh cuid dílis de na próisis den ábhar traenála don nuafhoireann.
  • Bhunaigh Eircom aonad lárnach tiomanta do 'chosc' le freagracht as próiseáil a dhéanamh ar iarratais "ná cuir glaoch" a fhaightear sa phost, ar r-phost nó facs.
  • Cuireadh ráiteas ar leathanach baile inlíon Eircom a chuir béim ar an tábhachta a bhain le géilleadh do na rialacha cosanta sonraí. Mhínigh an ráiteas chomh maith an próiseas nach mór a leanúint le hiarratas ar chosc a fheidhmiú (i.e. rogha fógraithe an duine aonair nach nglaofadh an chuideachta air/uirthi chun críche margaíochta) agus soláthraíonn sé mionsonraí ar an aonad nua do 'chosc'.
  • Chuir Eircom a leithscéal ó chroí in iúl do na gearánaithe ar m'Oifig as aon chiotaí a déanadh dóibh agus chuir sé sonraí na ngearánaithe ar a liosta cosctha le cosc a chur lena thuilleadh glaonna margaíochta ón gcuideachta ar na daoine sin.
  • D'fhonn a thiomantas a léiriú do chosaint cearta cosanta sonraí an duine agus a chathú mar gheall ar na ceisteanna a chúisigh gearáin le m'Oifig, thug Eircom tabhartas de e35,000 do charthanacht Éireannach atá faoi mheas.
  • Ar deireadh, le comhaontú m'Oifige ar a raibh ann, d'fhoilsigh Eircom ráiteas ar a shuíomh gréasáin maidir le cosaint faisnéise chustaiméirí. Sa ráiteas, i measc nithe eile, d'admhaigh Eircom go ndearna sé cumarsáid le daoine nár cláraíodh a rogha diúltú do theagmháil margaíochta de dheasca fadhb lena chórais agus phróiseála agus chuir a chathú faoi theagmháil leis na daoine seo in iúl nuair nár theastaigh sin uathu. Dúirt sé chomh maith gur aithin sé réimsí d'fheabhsúchán agus go raibh na feabhsúcháin sin déanta aige.

 

Tríd is tríd táim an-sásta leis an imfhiosrú ar na gearáin a imscrúdú seo agus leis na céimeanna a ghlac Eircom mar fhreagra ar idirghabháil m'Oifige. Bhí cúis mhaith ag na gearánaithe le gearán a dhéanamh le m'Oifig faoi ghlaonna margaíochta gan iarraidh atá, le blianta beaga anuas, ró-mhinic ina gcur isteach ar shaol pearsanta daoine ina a dteaghlaigh. D'aithin Eircom na laigí ina chuid próiseas margaíochta agus rinne an ní a dhéanfadh aon rialtóir freagrach sonraí faoi na toscaí céanna – ghlac sé gníomhaíocht  éifeachtach ceartúcháin. Ina theannta sin, d'fhreagair sé go dearfach d'iarrachtaí m'Oifige le teacht ar réiteach cairdiúil ar na gearáin – Déanann na hAchtanna Cosanta Sonraí soláthar do réiteach cairdiúil ar ghearáinsa chéad dul síos idir na páirtithe lena mbaineann –trí leithscéal a ghabháil leis na gearánaithe agus trí thabhartas substaintiúil a bhronnadh ar charthanacht. Lena chois sin, is áthas liom a thuairisciú nach bhfuair mé aon ghearán eile le substaintiúla maidir lena chuid gníomhaíochtaí margaíochta ó ghlac Eircom na céimeanna ceartúcháin atá rianaithe thuas agam.

Cás Staidéar 10: Ball d'fhoireann na gCoimisinéirí Ioncaim ag rochtain agus ag úsáid sonraí pearsanta cáiníocóra
I mí Eanáir 2007, fuair mé gearán ó dhamhna sonraí a d'éiligh go raibh sí ciapaithe ag líon mór teachtaireachtaí téacsa gan ainm ar a teileafón?póca. I measc nithe eile, thagair na teachtaireachtaí téacsa do shonraí éagsúla faisnéise pearsanta a bhain leis an damhna sonraí agus d'fhaisnéis phearsanta le muintir léi. Chuir an damhna sonraí in iúl dom go ndearna sí gearán leis An nGarda Síochána faoi seo sular chuir sí an cheist chuig m'Oifigse. Dúirt sí gur lean na Gardaí lorg na dteachtaireachtaí siar go huimhir dhuine áirithe a chuirfeadh in aithne di go han-achomair uair. Mhaígh an damhna sonraí go bhfuair an seoltóir, a bhí fostaithe ag na Coimisinéirí Ioncaim, rochtain ar a cuid faisnéise pearsanta agus ar fhaisnéis phearsanta a muintire trí rochtain ar chomhaid phearsanta a bhí i seilbh na gCoimisinéirí Ioncaim.

Chuir m'Oifig tús le himfhiosrú ar an ngearán seo trí theagmháil a dhéanamh leis na Coimisinéirí Ioncaim D'iarramar go scrúdófaí rian iniúchóireachta na gcomhad ábhartha ar na daoine áirithe ar bhain an cheist leo féachaint ar déanadh rochtain orthu ag aon bhall den bhfoireann nach raibh cúram dlisteanach gnó aige le sin a dhéanamh.

Tar éis scrúdaithe fadálach, dheimhnigh na Coimisinéirí Ioncaim i Meitheamh 2007 gur bhain siad amach go ndearna duine dá gcuid oifigeach rochtain ar thaifid sonraí an damhna sonraí agus a muintire sa tréimhse Samhain 2006 go Feabhra 2007, nach raibh an rochtain sin ar dhualgais oifigiúla an oifigigh agus go raibh an chuma ar an scéal gur tugadh faisnéis a fuarthas ón rochtain seo tugtha do pháirtithe anaithnid. Dúirt na Coimisinéirí Ioncaim go raibh déileáil á déanamh leis an scéal ag a mBrainse Pearsanra faoi Chód Disciplíne na Státseirbhíse. Lean siad orthu ag rá gur chúis mhór imní dóibh aon rochtain neamhúdartha ag a bhfoireann ar shonraí ar cháiníocóir a bheadh acu ar a gcórais ríomhaireachta agus go raibh gníomhaíocht chuí curtha i bhfeidhm acu agus go leanaí dá dhéanamh sin i gcásanna indibhidiúla.


Tamall áirithe níos déanaí, d'eisigh na Coimisinéirí Ioncaim litir don damhna sonraí inar admhaigh siad go ndearna duine dá gcuid oifigeach rochtain ar a cuid taifead agus ar thaifid a muintire agus nach raibh an rochtain sin ina chuid de dhualgais oifigiúla an oifigigh sin. Gabh an litir leithscéal ó chroí leis an damhna sonraí as an rochtain míchuí ar a cuid taifead agus ar thaifid a muintire agus dúirt go raibh an-chathú orthu gur tharla sin.

Féachaim ar an gcás seo mar cheist an-tromchúiseach ar fad. Tá cuid mhór faisnéise pearsanta curtha ar iontaoibh na gCoimisinéirí Ioncaim agus tá freagracht orthu deimhin a dhéanamh de go gcoimeádtar slán sábháilte í. Mar bhunchaighdeán slándála ar a leithéid d'fhaisnéis bheadh, i measc nithe eile, go mbeadh rochtain teoranta d'fhoireann údaraithe ar bhonn riachtanais. Sa chás seo, fuarthas amach nach raibh aon chúram dlisteanach rochtana ar an bhfaisnéis ag an mball den bhfoireann a rinne sin. Bhí an ball sin den bhfoireann i bhfeidhmeannas muiníne agus rinne feall ar an iontaoibh, rinne rochtain agus úsáid mídhleathach ar fhaisnéis phearsanta. Beidh mé ag faire go cíochrach ar thoradh na n-imeachtaí disciplíne atá tosaithe ag na Coimisinéirí Ioncaim faoi Chód Disciplíne na Státseirbhíse maidir leis an gceist seo.

Cás Staidéar 11: Páirc an Chrócaigh – Coinneáil sonraí pearsanta ar chónaitheoirí áitiúla
I mí Iúil 2006 fuair mé gearán ó dhamhna sonraí maidir le coinneáil, úsáid agus slándáil sonraí pearsanta a bhailigh Páirc an Chrócaigh Teoranta.

Bhain an gearán le litreacha a chur Stiúrthóir an Staidiam i bPáirc an Chrócaigh go dtí cónaitheoirí sa cheantar maidir le bunachar sonraí a bhunú lena bhféadfaí na cónaitheoirí a chur san áireamh do thicéid do chuid de na himeachtaí a reáchtálfaí i bPáirc an Chrócaigh. Sa litir seo, dúirt Stiúrthóir an Staidiam gur thuig sé go maith go raibh Páirc an Chrócaigh suite i gceantar cónaithe agus gur chuid den phobal áitiúil í. Dúirt sé go raibh Páirc an Chrócaigh, le blianta beaga anuas, ag iarraidh teacht ar shlite le roinnt ticéad a chur ar fáil don phobal d'imeachtaí éagsúla. Bhí cinneadh déanta anois scéim nua a thabhairt isteach ina mbeadh bunachar sonraí de dhaoine a bhí ag maireachtáil sa cheantar rud a dheimhneodh go rachadh na ticéid chuig na daoine cearta, nuair a bheidís ar fáil. D'fhonn a bheith san áireamh do thicéid, bheadh ar na cónaitheoirí leasmhara foirm iarratais a chomhlánú agus aitheantas éigin le fótagraf air, mar pas nó ceadúnas tiomána, a chur isteach in éineacht le bille fóntais. Bhí cúiseanna tromchúiseacha imní ag an damhna sonraí maidir le cineál na faisnéise a bhí á éileamh, conas a úsáidfí í agus leis an slándáil maidir leis na sonraí a choimeád.

Chuaigh m'Oifig i dteagmháil le Páirc an Chrócaigh chun na ceisteanna maidir leis an ngearán a phlé agus iad a chur ar an eolas maidir lena n-oibleagáidí de bhun alt 2 na nAchtanna a fhorálann, i measc nithe eile, go ndéanfaí sonraí a phróiseáil go cóir, go gcoimeádfaí do shainchuspóir amháin nó níos mó iad, go gcoimeádfaí slán sábháilte iad agus go mbeidís leordhóthanach, ábhartha agus gan a bheith iomarcach. Tháinig freagra mionchruinn ó Pháirc an Chrócaigh ar na ceisteanna um chosaint sonraí a chuir m'Oifig orthu agus shonraigh siad nach nochtfaí an fhaisnéis d'aon tríú páirtí agus nach n-úsáidfí í d'aon chuspóir seachas a chur in iúl do na cónaitheoirí cathain a chuirfí ticéid ar fáil dóibh. Rinn siad eolasú ar m'Oifig chomh maith maidir leis na beartais slándála atá i bhfeidhm acu chun na sonraí a choimeád sábháilte agus slán. Maidir le méid na faisnéise pearsanta a bhí á éileamh acu, ba é an freagra a tháinig ó Pháirc an Chrócaigh ná go raibh cúis dhlisteanach acu deimhin a dhéanamh de go mbeadh na haitheantais agus na seoltaí baile deimhnithe i gceart agus shonraigh siad go ndéanfaí iniúchadh bliantúil le deimhin a dhéanamh de go scriosfaí faisnéis a bheadh as dáta.


Bhí m'Oifig fós imníoch nach raibh na cónaitheoirí curtha ar an eolas maidir le conas a bhainfeadh Páirc an Chrócaigh úsáid as a gcuid sonraí agus mholamar go bhféadfaí é sin a réiteach trí fhógra um chosaint sonraí a iniamh sa litir athnuachana a chuirfí amach go dtí na cónaitheoirí uile in aghaidh na bliana. Bhí cúiseanna imní againn chomh maith maidir le doiciméid aitheantais a bheith á gcoinneáil agus chuireamar in iúl do Pháirc an Chrócaigh nár cheart do rialtóirí sonraí cóipeanna de shonraí pearsanta mar phasanna, ceadúnais tiomána agus billí fóntais a choinneáil ach amháin má bhí bonn reachtúil acu déanamh amhlaidh. Mhol m'Oifig go mbeadh cead ag na cónaitheoirí a n-aitheantas a thaispeáint iad féin go pearsanta i bPáirc an Chrócaigh nó mar mhalairt air sin, maidir le doiciméid a seolfaí isteach tríd an bpost, go gcuirfí na doiciméid aitheantais ar ais ó Pháirc an Chrócaigh go dtí na cónaitheoirí tar éis na doiciméid a bheith deimhnithe agus gan cóip a bheith déanta dóibh. Ghlac Páirc an Chrócaigh le moltaí m'Oifige agus d'aontaigh siad ar gach foirm iarratais sa todhchaí a leasú le go gcuimseofaí fógra um chosaint sonraí ann. D'aontaigh siad chomh maith gach cóip d'aitheantais agus de bhillí fóntais a thabhairt ar ais do na cónaitheoirí a chuir foirmeacha iarratais isteach cheana féin go Páirc an Chrócaigh.

Bhraith mé gur ghlac Páirc an Chrócaigh go dáiríre lena bhfreagrachtaí mar rialtóir sonraí agus bhí mé an­tógtha leis an slí a thug siad aghaidh go mear ar na saincheisteanna a chur m'Oifig orthu trí athbhreithniú a dhéanamh ar a gcuid nósanna imeachta le go gcuirfí cearta cosanta sonraí na ndaoine indibhidiúla lenar bhain siad rannpháirteach san áireamh.

Tá méadú ag teacht ar na babhtaí go gcuirtear m'Oifig ar an eolas maidir le cúinsí ina bhfuil cóipeanna d'fhaisnéis phearsanta á gcoinneáil ag rialtóirí sonraí le húsáid do chuspóirí aitheantais. Mura bhfuil bonn reachtúil ann le cóipeanna de dhoiciméid dá leithéid a bheith á gcoinneáil, níl aon teidlíocht ag rialtóir sonraí cóip a choimeád i gcomhad. Níl aon bhac ar iarratas a dhéanamh chun féachaint ar dhoiciméid aitheantais d'fhonn gur féidir le rialtóir sonraí é féin a shásamh maidir le haitheantas dhamhna sonraí agus is féidir córas chun déanamh amhlaidh a chur i bhfeidhm gan puinn dua.

 

Cás Staidéar 12: Bithmhéadracht sa láthair oibre – an gá atá le comhthoiliú foirne
Fuar mé roinnt gearán ó fhostaithe i gcuideachta lóistíochta maidir le moladh a bhí ann córas bithmhéadrach a thabhairt isteach ag an gcuideachta sin chun críche ama agus tinrimh. Mheas an fhoireann sin go sárófaí a gcearta cosanta sonraí mar go mbeadh orthu méarlorg a sholáthar dá bhfostóir. Tá tionchar ag córas bithmhéadrach ar roinnt prionsabal um chosaint sonraí ar a n-áirítear comhréireacht, gnóthachtáil chóir, cruinneas agus slándáil sonraí pearsanta.

Chur m'Oifig tús lena himscrúdú trí dhul i dteagmháil leis an gcuideachta á dtreorú do na treoirlínte fairsinge atá ar ár suíomh gréasáin maidir le bithmhéadracht sa láthair oibre. Le linn ár n-imscrúdaithe, reáchtáladh cruinniú le hionadaí den chuideachta leis an ábhar a phlé. Shonraigh an chuideachta, i measúnú faoin tionchar ar phríobháideacht, gurb ar chúiseanna um éifeachtacht shláinte agus shábháilte, shlándála, riaracháin agus chostaséifeacht bheadh gá le córas bithmhéadrach a thabhairt isteach. Sholáthair siad mionsonraí chomh maith ar an gcineál córais bithmhéadraigh a bhí beartaithe acu a úsáid – tadhallchóras fíorúcháin. Leis an gcóras seo bíonn ar dhuine méarlorg a chur isteach i léitheoir a athraíonn an méarlorg go halgartam criptithe agus ansin cuireann an fostaí a n uimhir aitheantais uathúil isteach ar cheap. Ansin stórálann an córas seiceamh uimhriúil ar bhunachar lárnach sonraí. Éilíodh nach bhféadfaí an seiceamh uimhriúil a aisiompú nó é a úsáid d'aon chuspóir eile seachas fíorúchán a dhéanamh agus tá sé criptithe chomh maith.
Shonraigh an chuideachta chomh maith go ndearna siad fiosrúcháin maidir le córais eile a úsáid chun an t-am agus an tinreamh a thaifeadadh ach ba é an córas bithmhéadrach an ceann ab éifeachtaí agus ba chostaséifeachtach. Dúirt siad chomh maith go raibh an baol ann go bhféadfaí mí-úsáid a bhaint as chórais eile. Dúirt siad go raibh fadhbanna acu san am atá caite maidir le mí-úsáid i dtaifeadadh tinrimh. Dhearbhaigh siad do m'Oifig chomh maith gur thug gach fostaí, seachas na fostaithe a dhearna gearán le m'Oifig, comhthoiliú maidir le húsáid an tadhallchóras fíorúcháin. Dúirt an chuideachta gur reachtáil siad seisiúin faisnéise i ngach ceann de bhrainsí na cuideachta agus gur tugadh doiciméadú i scríbhinn agus oiliúint do gach fostaí. Tugadh an deis chomh maith d'fhostaithe le hagóidí i gcoinne an chórais nó go raibh breis faisnéise uathu iad sin a phlé leis an mbainistíocht. Dheimhnigh siad chomh maith nár cuireadh iallach ar an bhfhoireann a rinne an gearán le m'Oifig an córas a úsáid.

Is cur chuige m'Oifige é iarracht a dhéanamh ar thuiscint a fháil ar na toscaí a bheir do rialtóir ar leith sonraí córas bithmhéadrach ag úsáid sonraí pearsanta a chuid fostaithe a thabhairt isteach, ag coimeád i gcuimhne gur sonra pearsanta é méarlorg fiú má tá sé curtha ar mhúnla algartaim. Rinne m'Oifig aithbhreithniú ar an measúnú tionchair príobháideachta a cuireadh isteach sa chás seo agus freagraí na cuideachta ar ár gceisteanna. Ag cur san áireamh comhoibriú na cuideachta sa scéal , comhaontaíodh go mbainfeadh an fhoireann a bhí i gceist úsáid as cód uap. Ní dhúiseodh seo ceisteanna faoi na hAchtanna Cosanta Sonraí. Lena chois sin, ní chuirfí iallach ar na baill foirne sin córas bithmhéadrach a úsáid sa todhchaí, gan an chuideachta a dhul i gcomhairle le m'Oifig roimhré. Ar an mbonn sin, bhí mé sásta an scéal a dhúnadh ó tharla gur réitíodh na ceisteanna a thóg na daoine a rinne gearán le m'Oifig. Bhí mé sásta nár sháraigh an chuideachta cearta na mball foirne sin de bhrí nár chuir sí iallach orthu an córas bithmhéadrach a úsáid in aghaidh a dtola.

 

Cás Staidéar 13: Dairygold - Teip géilleadh go hiomlán d'Iarratas Rochtana
I Meitheamh 2006, fuair mé gearán ó chuideachta aturnaetha ag gníomhú thar ceann chliaint maidir le líomhaint ar neamhghéilleadh d'iarratas rochtana ó dhamhna. Rinne an damhna sonraí iarratas rochtana ar a fostóir, Dairygold Co-Operative Society Limited/ REOX, i Márta 2006 ach ní raibh géillte dó laistigh den tréimhse reachtúil na daichead lá.

Scríobh m'Oifig chuig an rialtóir sonraí agus fuaireamar freagra ina dhiaidh sin ag cur in iúl go raibh an t-ábhar a lorgaíodh san iarratas rochtana curtha ar fáil anois. Ar a shon sin, ar scrúdú na ndoiciméad a fuarthas, rinne aturnae an damhna cumarsáid eile le m'Oifig agus shonraigh doiciméid áirithe a bhí fágtha ar lár ag an rialtóir. Rinneadh tagairt ar leith do dhoiciméid maidir le timpiste ar láthair oibre ina raibh an damhna sonraí rannpháirteach i nDeireadh Fómhair 2004. Rinne m'Oifig teagmháil le Dairygold/Reox ag iarraidh míniúcháin ar na doiciméid a bhí in easnamh. Cé gur fhreagair sé trí thagairtí ar chuid de na doiciméid a bhí in easnamh, dúirt sé chomh maith go raibh comhairle dlí á fháil aige maidir le scaoileadh na ndoiciméad maidir leis an timpiste ar an láthair oibre.

Tar éis malartaithe cumarsáide mioninsteacha idir m'Oifig, Dairygold/Reox agus a ionadaithe dlí, soláthraíodh do m'Oifig innéacs ar an bhfaisnéis phearsanta ar fad a bhíothas tar éis a sholáthar do m'Oifig. Maidir leis na doiciméid a bhain leis an timpiste ar an láthair oibre, dheimhnigh na haturnaetha don rialtóir sonraí go raibh seilbh ag a gcliant ar Thuarascáil Inmheánach Timpiste agus Tuarascáil Innealtóra Comhairligh araon. Dúirt sé gur ullmhaíodh an dá dhoiciméad in oirchill éilimh um dhíobháil phearsanta agus dá bhrí sin go raibh siad faoi phribhléid.


D'fhonn sinn féin a shásamh go raibh bonn ceart faoin éileamh ar phribhléid dlí maidir leis na doiciméid seo, lorg m'Oifig faisnéis ar an rialtóir maidir leis na dátaí ar a cruthaíodh an dá thuarascáil. Deimhníodh gur cruthaíodh an Fhoirm um Thuarascáil Inmheánach Timpiste san laethanta díreach i ndiaidh na timpiste sa láthair oibre agus gur cruthaíodh Tuarascáil an Innealtóra Comhairligh naoi mí dhéag níos déanaí i mBealtaine 2006. Dírigh m'Oifig aird aturnae an rialtóra sonraí ar an bhfíric nár bhain an t-éileamh ar phribhléid dlí ach le cumarsáidí idir a chliaint agus a chomhairleoirí dlí nó idir na comhairleoirí sin agus nárbh fhéidir an fhoráil sin a fheidhmiú ar an tuarascáil inmheánach timpiste a cruthaíodh go luath tar éis an teagmhasa. I bhfianaise na faisnéise a bhí ar fáil do m'Oifig, ghlacamar leis go bhféadfaí an t-éileamh ar phribhléid dlí a fheidhmiú do Thuarascáil an Innealtóra Comhairligh. Lean an rialtóir sonraí air, ar a shon sin, ag éileamh pribhléide dlí ar an dá dhoiciméad. In iarracht ar an scéal a thabhairt chun críche, d'iarr m'Oifig radharc faoi rún ar an Tuarascáil Inmheánach Timpiste. Ar an drochuair, dhiúltaigh an rialtóir sonraí géilleadh don iarratas agus ní raibh rogha agam ach Fógra Faisnéise a sheirbheáil go soláthrófaí cóip den Tuarascáil Inmheánach Timpiste dom. Soláthraíodh an Tuarascáil Inmheánach Timpiste dom mar fhreagra ar an bhFógra Faisnéise. Ar an Tuarascáil a scrúdú dom bhí mé sásta go raibh sonraí pearsanta leis an damhna sonraí ann agus bhí mé sásta chomh maith nach raibh feidhm ag na díoliúna teoranta ar chearta rochtana atá leagtha síos sna hAchtanna, leis an doiciméad seo. Chuimsigh an doiciméad chomh maith méid teoranta de shonraí pearsanta ar thríú páirtithe chomh maith le heolas neamhphearsanta agus chomhairlíomar don rialtóir sonraí eagarthóireacht a dhéanamh ar na nithe seo agus an fuílleach a scaoileadh go deonach chuig an damhna sonraí. Scaoileadh an Tuarascáil níos déanaí ag teacht lenár gcomhairle.

Tá claonadh ann rialtóirí sonraí i gcásann áirithe a bheith ag éileamh díoliúna neamh-ábhartha faoi Ailt 4 nó 5 de na hAchtanna le srianadh a dhéanamh ar cheart rochtana. Níos minice ná riamh, tá tuarascála maidir le teagmhasa ar an láthair oibre á gcoimeád siar agus na rialtóirí sonraí ag éileamh díolúine ar na tuarascála sin. Ní ghlacaim leis go mbaineann pribhléid dlí le tuarascála dá leithéidí sin. Is ghnáthchleachtas é ag fostóir tuarascáil ar thimpiste a thiomsú tar éis timpiste ar an láthair oibre agus tá sé soiléir nach bhfuil tuarascála den chineál sin laistigh de chatagóir sonraí pearsanta lena bhféadfaí éileamh ar phribhléid a bhuanú sna cúirteanna maidir le cumarsáidí idir chliant agus a chomhairleoirí dlí ná idir na comhairleoirí sin. Beidh ar aon rialtóir sonraí a thuairiscítear domsa mar dhuine a chuir srian le ceart rochtana damhna sonraí ar tuarascála den chineál seo faoi réir ag imfhiosrú ag m'Oifig a chuimseoidh dlúthscrúdú ar na forais a bhaineann le feidhmiú an tsrianta. Ní bheidh aon leisce orm mo chumhachtaí uile forfheidhmiúcháin a úsáid le cearta damhna sonraí a chosaint maidir le cásanna den chineál sin.

 

Cás Staidéar 14: Ryanair -Gníomhaíocht ceartaithe díliostála custaiméirí ó mhargaíocht
Fuair mé gearán i Meán Fómhair 2007 ó dhamhna sonraí a raibh deacracht aici díliostáil ó ábhar margaíochta a fháil ó Ryanair. Bhí áirithint déanta aici roimhe sin ar eitilt leis an aerlíne agus bhí roghnaithe aici glacadh le hábhar margaíochta ach bhí sí ar mhalairt aigne anois agus theastaigh uaithi rogha an diúltaithe a dhéanamh ó bhunachar sonraí margaíochta Ryanair. Chuir an damhna sonraí cóipeanna chugam de chuid den ábhar margaíochta a bhí faighte aici ar r-phost ón gcuideachta chomh maith le cóipeanna dá iarrachtaí díliostála trí r-phost go Ryanair.

Ar an cheist a scrúdú go géar di, fuair m'Oifig amach go raibh áis do rogha an diúltaithe curtha ag Ryanair ag deireadh a chuid teachtaireachtaí r-phoist, mar is gá do mhargóirí a dhéanamh faoi Rialachán 13(7) de IR 535 de 2003. Thug sé cuireadh do dhaoine at mhian leo díliostáil r-phost bán a chur go seoladh r-phoist a thosaigh leis an bhfocal 'leave' agus a bhí comhdhéanta de bhreis is seachtó comhartha ina raibh meascán de litreacha agus digití. Theip ar an damhna sonraí sa chás seo díchlárú toisc nár tháinig sé chuici ag raibh an focal 'leave' ina chuid den seoladh r-phoist. Dar liom, ba bhotún é seo a bhí fuirist le déanamh mar ní raibh an téacs a úsáideadh i rannán díliostála r-phost Ryanair soiléir ar fad agus nár sholáthair sé aon chomhairle do na custaiméirí.

Éilíonn Rialachán 13(7) de IR 535 chomh maith go soláthródh margóirí deis do chustaiméirí le cur i gcoinne a thuilleadh ábhair margaíochta a fháil ar bhealach éasca. D'iarr m'Oifig ar Ryanair míniú a thabhairt ar conas a fhéadfaí glacadh le seoladh r-phoist a bhí chomh casta sin a bheith ina bhealach éasca le díliostáil óna bhunachar sonraí margaíochta. Chuir an chuideachta in iúl ina fhreagra gur gnách do dhaoine 'cóipeáil agus greamaigh' a úsáid le seoladh r-phoist a chur i r-phost freagairte. Chuir sé in iúl do m'Oifig chomh maith gur gnách nuair a chuireann custaiméir iarratas díliostála isteach go ráthúil, go gcuireann Ryanair r-phost ar ais chuige an gcustaiméir ag iarraidh orthu deimhniú trí r-phost ar ais gur mian leo díliostáil. Dáiríre, d'éiligh an chuideachta go gcuirfeadh custaiméirí dhá r-phost chucu le díliostáil. Thug m'Oifig faoi deara nár tugadh comhairle ar bith do chustaiméirí gur cheart dóibh an seoladh r-phoist a chóipeáil agus a ghreamú d'fhonn an bun-r-phost díliostála a chur isteach chuig an chuideachta ná níor comhairlíodh dóibh go mbeadh orthu r-phost deimhnithe a chur isteach ina dhiaidh sin. Agus an scéal mar a bhí, ba dhóigh linn nach raibh deis rogha an diúltaithe a dhéanamh ar bhealach éasca tugtha do na custaiméirí agus d'iarramar ar Ryanair céimeanna a ghlacadh láithreach bonn le háis díliostála níos cairdiúla a thabhairt isteach d'fhaighteoirí uile a gcuid cumarsáidí margaíochta r-phoist.

Tá áthas orm a thuairisciú gur thug Ryanair lánchomhoibriú d'imfhiosrú m'Oifige ar an ngearán seo agus thóg ceann go pras dár n-imní maidir le háis rogha an diúltaithe. Fuaireamar deimhniú ón gcuideachta níos déanaí go raibh an próiseas díliostála simplithe aici trí nasc a sholáthar nach raibh ar an gcustaiméir ach cliceáil air le díliostáil a dhéanamh gan aon ghá seoladh fada r-phoist a chur isteach. Bhain sé as chomh maith an gá do chustaiméir r-phoist leantach a chur isteach lena mian díliostála a deimhniú. Rinne na hathruithe seo éascú substaintiúil ar an bpróiseas díliostála ó bhunachar margaíochta Ryanair agus fáiltím rompu.


Tá margáil dhlisteanach ar chustaiméirí trí r-phost a úsáid coitianta, má tá díluacháil féin déanta ar a éifeacht ag an ollmhéid den chineál sin a fhaigheann daoine. Tá sé riachtanach go ngéillfeadh na margóirí a úsáideann an uirlis seo d'éileamh IR 535 de 2003. Léíríonn an cás seo an gá do mhargóirí áis a sholáthar do rogha an diúltaithe ar gach teachtaireacht, atá simplí agus fuirist le húsáid. Is é mo sheasamh láidir é nár cheart go mbeadh ar chustaiméirí níos mó ná teachtaireacht amháin r-phoist a chur go margóir le díliostáil ó bhunachar sonraí an mhargóra sin. Tá aon éilimh eile a dhéantar ar chustaiméirí gan a bheith inghlactha agus sáraíonn siad Rialachán 13(7) de IR 535.


Cás Staidéar 15: Faigheann siopaeirí margáil gan iarraidh ó Tesco
Fuair mé gearáin ó dhaoine indibhidiúla maidir le r-phost margaíochta dírí a bhí faighte acu ó Tesco. I ngach aon chás, bhí na gearánaithe tar éis clárú do shiopadóireacht ar-líne le Tesco. Go gairid ina dhiaidh sin thosaigh r-phost margaíochta dhírí ag teacht chucu. Sula ndearna siad gearán le m'Oifig rinne na daoine seo iarracht ar dhíliostáil ó liosta margaíochta Tesco trí úsáid a bhaint as an áis 'díliostáil' a soláthraíodh san r-phost margaíochta. Ainneoin a n-iarrachtaí díliostála lean na r-phoist margaíochta ag teacht.

Tá na riachtanais dlí maidir le húsáid á bhaint as post leictreonach do chúraimí margaíochta dírí leagtha amach i IR 535 de 2003. Tig le margóirí r-phost chun críche margaíochta dírí a chur go suibscríobhaí nuair:

a) a fuair siad sonraí teagmhála an suibscríobhaí sin le linn táirgeadh nó seirbhís a dhíol leis/léi;

b) a bhaineann an t-ábhar atá á mhargáil go díreach acu le táirgí agus seirbhísí atá ar aon dul leis na nithe sin.

agus

c) a thugtar bealach simplí, saor ó chostas, don suibscríobhaí i ngach aon chumarsáid, le rogha an diúltaithe a dheánamh ar úsáid a s(h)onraí teagmhála chun críche margaíochta.

Sa chás seo, theip ar an áis 'díliostáil' a sholáthair Tesco dá chustaiméirí agus lean an t-ábhar margaíochta nach raibh uathu ag teacht i sárú ar an éileamh dlíthiúil.

D'imfhiosraigh m'Oifig an scéal le Tesco agus d'iarramar go mbainfí seolta r-phoist na ngearánaithe ó bhunachar sonraí margaíochta na cuideachta láithreach bonn. Lorgaíomar míniú chomh maith ar an teip ar an áis díliostála. D'fhreagair Tesco i dtosach báire ag cur in iúl go raibh seolta r-phoist na ngearánaithe bainte de na liostaí margaíochta ar ár n-iarratas. Ainneoin na geallúna seo, lean na r-phostanna margaíochta dírí ón gcuideachta ag teacht chuig na gearánaithe. Chuir m'Oifig ár ndíomá in iúl do Tesco faoi seo agus dúramar gur léirigh na sáruithe seo is déanaí mór easnamh ar acmhainn chóras margaíochta na cuideachta le géilleadh do roghanna an diúltaithe. D'iarramar ar Tesco machnamh dáiríre a dhéanamh ar chéimeanna le teacht ar réiteach cairdiúil ar na gearáin.

Rinne Tesco a thuilleadh imfhiosruithe ar an scéal agus fuair siad amach go raibh fadhb le ceann de na modhanna a úsáideann custaiméirí le díliostáil óna r-phoist margaíochta. Thug siad faoin scéal a réiteach láithreach agus fad a bhí seo á dhéanamh threoraigh sé do chustaiméirí turas a thabhairt ar an suíomh idirlín díreach le díliostáil. Maidir leis an ngeallúint a tugadh roimhe sin go raibh na gearánaithe indibhidiúla díliostáilte ar iarratas m'Oifige, fuair Tesco amach go ndearnadh botún sa phróiseas láimhe in iad a bhaint den mbonnachar sonraí. Cheartaigh sé an botún seo láithreach bonn. I bhfianaise na ciotaí a déanadh, ghabh Tesco leithscéal leis na daoine a bhí i gceist agus thairig dearbhán bronntanais dóibh mar chomhartha cáilmheasa. Glacadh leis seo mar shocrú cairdiúil ar a ngearáin. Bhí mé sásta leis na céimeanna a ghlac Tesco leis an rud seo a shocrú chun sástachta gach duine ar bhain sé leis.

Tá freagracht ar mhargóirí féachaint chuige go bhfuil a gcuid córas inacmhainn i gcónaí ar dhíliostáil a dhéanamh ar na custaiméirí sin a dteastaíonn uathu clárú a dhéanamh ar a leithéid de rogha mar fhreagra ar r-phost nó teachtaireacht téacsa margaíochta. Maidir leis sin, molaim go ndéanfaí tástáil rialta lena chinntiú go bhfuil áis rogha an diúltaithe ag feidhmiú gan fabht. Go hidéalach, ba chóir go ndéanfaí a leithéid de thástáil mar chuid dílis de ghnás imeachta roimh fheachtais sceidealta margaíochta.